Sundarakanda Chapter 45 (Panchachatvarimshah Sargah)

|| ಅಮಾತ್ಯಪುತ್ರವಧಃ |
ತತಸ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಣ ಚೋದಿತಾ ಮಂತ್ರಿಣಾಂ ಸುತಾಃ |
ನಿರ್ಯಯುರ್ಭವನಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಾರ್ಚಿವರ್ಚಸಃ || ೧ ||

ಮಹಾಬಲಪರೀವಾರಾ ಧನುಷ್ಮಂತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ |
ಕೃತಾಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಪರಸ್ಪರಜಯೈಷಿಣಃ || ೨ ||

ಹೇಮಜಾಲಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತೈರ್ಧ್ವಜವದ್ಭಿಃ ಪತಾಕಿಭಿಃ |
ತೋಯದಸ್ವನನಿರ್ಘೋಷೈರ್ವಾಜಿಯುಕ್ತೈರ್ಮಹಾರಥೈಃ || ೩ ||

ತಪ್ತಕಾಂಚನಚಿತ್ರಾಣಿ ಚಾಪಾನ್ಯಮಿತವಿಕ್ರಮಾಃ |
ವಿಸ್ಫಾರಯಂತಃ ಸಂಹೃಷ್ಟಾಸ್ತಟಿತ್ವಂತ ಇವಾಂಬುದಾಃ || ೪ ||

ಜನನ್ಯಸ್ತು ತತಸ್ತೇಷಾಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಕಿಂಕರಾನ್ಹತಾನ್ |
ಬಭೂವುಃ ಶೋಕಸಂಭ್ರಾಂತಾಃ ಸಬಾಂಧವಸುಹೃಜ್ಜನಾಃ || ೫ ||

ತೇ ಪರಸ್ಪರಸಂಘರ್ಷಾತ್ತಪ್ತಕಾಂಚನಭೂಷಣಾಃ |
ಅಭಿಪೇತುರ್ಹನೂಮಂತಂ ತೋರಣಸ್ಥಮವಸ್ಥಿತಮ್ || ೬ ||

ಸೃಜಂತೋ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಂ ತೇ ರಥಗರ್ಜಿತನಿಃಸ್ವನಾಃ |
ವೃಷ್ಟಿಮಂತ ಇವಾಂಭೋದಾ ವಿಚೇರುರ್ನೈರೃತಾಂಬುದಾಃ || ೭ ||

ಅವಕೀರ್ಣಸ್ತತಸ್ತಾಭಿರ್ಹನುಮಾಞ್ಶರವೃಷ್ಟಿಭಿಃ |
ಅಭವತ್ಸಂವೃತಾಕಾರಃ ಶೈಲರಾಡಿವ ವೃಷ್ಟಿಭಿಃ || ೮ ||

ಸ ಶರಾನ್ಮೋಘಯಾಮಾಸ ತೇಷಾಮಾಶುಚರಃ ಕಪಿಃ |
ರಥವೇಗಂ ಚ ವೀರಾಣಾಂ ವಿಚರನ್ವಿಮಲೇಽಮ್ಬರೇ || ೯ ||

ಸ ತೈಃ ಕ್ರೀಡಂಧನುಷ್ಮದ್ಭಿರ್ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವೀರಃ ಪ್ರಕಾಶತೇ |
ಧನುಷ್ಮದ್ಭಿರ್ಯಥಾ ಮೇಘೈರ್ಮಾರುತಃ ಪ್ರಭುರಂಬರೇ || ೧೦ ||

ಸ ಕೃತ್ವಾ ನಿನದಂ ಘೋರಂ ತ್ರಾಸಯಂಸ್ತಾಂ ಮಹಾಚಮೂಮ್ |
ಚಕಾರ ಹನುಮಾನ್ವೇಗಂ ತೇಷು ರಕ್ಷಃಸು ವೀರ್ಯವಾನ್ || ೧೧ ||

ತಲೇನಾಭ್ಯಹನತ್ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ಪರಂತಪಃ |
ಪಾದೈಃ
ಮುಷ್ಟಿನಾಭ್ಯಹನತ್ಕಾಂಶ್ಚಿನ್ನಖೈಃ ಕಾಂಶ್ಚಿದ್ವ್ಯದಾರಯತ್ || ೧೨ ||

ಪ್ರಮಮಾಥೋರಸಾ ಕಾಂಶ್ಚಿದೂರುಭ್ಯಾಮಪರಾನ್ಕಪಿಃ |
ಕೇಚಿತ್ತಸ್ಯ ನಿನಾದೇನ ತತ್ರೈವ ಪತಿತಾ ಭುವಿ || ೧೩ ||

ತತಸ್ತೇಷ್ವವಸಂನೇಷು ಭೂಮೌ ನಿಪತಿತೇಷು ಚ |
ತತ್ಸೈನ್ಯಮಗಮತ್ಸರ್ವಂ ದಿಶೋ ದಶ ಭಯಾರ್ದಿತಮ್ || ೧೪ ||

ವಿನೇದುರ್ವಿಸ್ವರಂ ನಾಗಾ ನಿಪೇತುರ್ಭುವಿ ವಾಜಿನಃ |
ಭಗ್ನನೀಡಧ್ವಜಚ್ಛತ್ರೈರ್ಭೂಶ್ಚ ಕೀರ್ಣಾಽಭವದ್ರಥೈಃ || ೧೫ ||

ಸ್ರವತಾ ರುಧಿರೇಣಾಥ ಸ್ರವಂತ್ಯೋ ದರ್ಶಿತಾಃ ಪಥಿ |
ವಿವಿಧೈಶ್ಚ ಸ್ವರೈರ್ಲಂಕಾ ನನಾದ ವಿಕೃತಂ ತದಾ || ೧೬ ||

ಸ ತಾನ್ಪ್ರವೃದ್ಧಾನ್ವಿನಿಹತ್ಯ ರಾಕ್ಷಸಾ-
-ನ್ಮಹಾಬಲಶ್ಚಂಡಪರಾಕ್ರಮಃ ಕಪಿಃ |
ಯುಯುತ್ಸುರನ್ಯೈಃ ಪುನರೇವ ರಾಕ್ಷಸೈ-
-ಸ್ತದೇವ ವೀರೋಭಿಜಗಾಮ ತೋರಣಮ್ || ೧೭ ||

ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ

ಈ ನಲವತೈದನೇ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ರಾಕ್ಷಸ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಪುತ್ರರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೧:
ರಾವಣನಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಏಳು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮಹತ್ವದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.

ಶ್ಲೋಕ ೨:
ಅವರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಮಹಾಬಲಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಪರಸ್ಪರ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.

ಶ್ಲೋಕ ೩-೪:
ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಧ್ವಜಗಳು, ಪತಾಕೆಗಳು, ರಥಗಳ ಸದ್ದು, ಕುದುರೆಗಳ ಓಟ, ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲುಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿದಂತಿತ್ತು.

ಶ್ಲೋಕ ೫:
ತಮ್ಮ ಸೇವಕರು ಹನುಮಂತನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆ ಮಂತ್ರಿಪುತ್ರರು ಶೋಕದಿಂದ ಮುಳುಗಿದರು.

ಶ್ಲೋಕ ೬-೭:
ಹನುಮಂತನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಅವರು ಕೋಪಗೊಂಡು ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು.

ಶ್ಲೋಕ ೮-೧೦:
ಹನುಮಂತನು ಆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

ಶ್ಲೋಕ ೧೧-೧೩:
ಹನುಮಂತನು ಘೋರವಾದ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ, ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಭಯಭೀತಗೊಳಿಸಿ, ಕೆಲವರನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನಿಂದ, ಕೆಲವರನ್ನು ಪಾದಗಳಿಂದ, ಕೆಲವರನ್ನು ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಕೆಲವರನ್ನು ನಖರಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಕೆಲವರು ಅವನ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದಲೇ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು.

ಶ್ಲೋಕ ೧೪-೧೬:
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಸೈನ್ಯವು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋಯಿತು. ಕುದುರೆಗಳು ಕೂಗಿದವು, ರಥಗಳು ಮುರಿದುಬಿದ್ದವು. ರಕ್ತದ ಹರಿವಿನಿಂದ ಪಥಗಳು ತುಂಬಿದವು. ಲಂಕೆಯು ವಿಕಾರವಾದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ನಾದಿಸಿತು.

ಶ್ಲೋಕ ೧೭:
ಹೀಗೆ ಪ್ರಬಲರಾದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಲಶಾಲಿ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹನುಮಂತನು, ಇತರ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ತೋರಣದ ಬಳಿಗೇ ಹೋದನು.

ಸಾರಾಂಶ:
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಪುತ್ರರು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೊರಟರು. ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಮೇಲೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಭೀಕರವಾದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ವೀರತ್ವವನ್ನು ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.