ಅಶ್ವತ್ಥ ಸ್ತೋತ್ರಂ
ಶ್ರೀ ನಾರದ ಉವಾಚ |
ಅನಾಯಾಸೇನ ಲೋಕೋಽಯಂ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್ |
ಸರ್ವದೇವಾತ್ಮಕಂ ಚೈವಂ ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಯಿ ಪಿತಾಮಹ || ೧ ||
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ |
ಶೃಣು ದೇವ ಮುನೇಽಶ್ವತ್ಥಂ ಶುದ್ಧಂ ಸರ್ವಾತ್ಮಕಂ ತರುಂ |
ಯತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣತೋ ಲೋಕಃ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನ್ಸಮಶ್ನುತೇ || ೨ ||
ಅಶ್ವತ್ಥಾದ್ದಕ್ಷಿಣೇ ರುದ್ರಃ ಪಶ್ಚಿಮೇ ವಿಷ್ಣುರಾಶ್ರಿತಃ |
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚೋತ್ತರದೇಶಸ್ಥಃ ಪೂರ್ವೇತ್ವಿಂದ್ರಾದಿದೇವತಾಃ || ೩ ||
ಸ್ಕಂಧೋಪಸ್ಕಂಧಪತ್ರೇಷು ಗೋವಿಪ್ರಮುನಯಸ್ತಥಾ |
ಮೂಲಂ ವೇದಾಃ ಪಯೋ ಯಜ್ಞಾಃ ಸಂಸ್ಥಿತಾ ಮುನಿಪುಂಗವ || ೪ ||
ಪೂರ್ವಾದಿದಿಕ್ಷು ಸಂಯಾತಾ ನದೀನದಸರೋಽಬ್ಧಯಃ |
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಹ್ಯಶ್ವತ್ಥಂ ಸಂಶ್ರಯೇದ್ಬುಧಃ || ೫ ||
ತ್ವಂ ಕ್ಷೀರ್ಯಫಲಕಶ್ಚೈವ ಶೀತಲಶ್ಚ ವನಸ್ಪತೇ |
ತ್ವಾಮಾರಾಧ್ಯ ನರೋ ವಿಂದ್ಯಾದೈಹಿಕಾಮುಷ್ಮಿಕಂ ಫಲಮ್ || ೬ ||
ಚಲದ್ದಲಾಯ ವೃಕ್ಷಾಯ ಸರ್ವದಾಶ್ರಿತವಿಷ್ಣವೇ |
ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವಾಯ ದೇವಾಯ ಹ್ಯಶ್ವತ್ಥಾಯ ನಮೋ ನಮಃ || ೭ ||
ಅಶ್ವತ್ಥ ಯಸ್ಮಾತ್ತ್ವಯಿ ವೃಕ್ಷರಾಜ
ನಾರಾಯಣಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವಕಾಲೇ |
ಅಥಃ ಶೃತಸ್ತ್ವಂ ಸತತಂ ತರೂಣಾಂ
ಧನ್ಯೋಽಸಿ ಚಾರಿಷ್ಟವಿನಾಶಕೋಽಸಿ || ೮ ||
ಕ್ಷೀರದಸ್ತ್ವಂ ಚ ಯೇನೇಹ ಯೇನ ಶ್ರೀಸ್ತ್ವಾಂ ನಿಷೇವತೇ |
ಸತ್ಯೇನ ತೇನ ವೃಕ್ಷೇಂದ್ರ ಮಾಮಪಿ ಶ್ರೀರ್ನಿಷೇವತಾಮ್ || ೯ ||
ಏಕಾದಶಾತ್ಮಾ ರುದ್ರೋಽಸಿ ವಸುನಾಥಶಿರೋಮಣಿಃ |
ನಾರಾಯಣೋಽಸಿ ದೇವಾನಾಂ ವೃಕ್ಷರಾಜೋಽಸಿ ಪಿಪ್ಪಲ || ೧೦ ||
ಅಗ್ನಿಗರ್ಭಃ ಶಮೀಗರ್ಭೋ ದೇವಗರ್ಭಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ |
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಭೂಗರ್ಭೋ ಯಜ್ಞಗರ್ಭೋ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ || ೧೧ ||
ಆಯುರ್ಬಲಂ ಯಶೋ ವರ್ಚಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪಶುವಸೂನಿ ಚ |
ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಂ ಚ ಮೇಧಾಂ ಚ ತ್ವಂ ನೋ ದೇಹಿ ವನಸ್ಪತೇ || ೧೨ ||
ಸತತಂ ವರುಣೋ ರಕ್ಷೇತ್ ತ್ವಾಮಾರಾದ್ವೃಷ್ಟಿರಾಶ್ರಯೇತ್ |
ಪರಿತಸ್ತ್ವಾಂ ನಿಷೇವಂತಾಂ ತೃಣಾನಿ ಸುಖಮಸ್ತು ತೇ || ೧೩ ||
ಅಕ್ಷಿಸ್ಪಂದಂ ಭುಜಸ್ಪಂದಂ ದುಸ್ಸ್ವಪ್ನಂ ದುರ್ವಿಚಿಂತನಂ |
ಶತ್ರೂಣಾಂ ಸಮುತ್ಥಾನಂ ಹ್ಯಶ್ವತ್ಥ ಶಮಯ ಪ್ರಭೋ || ೧೪ ||
ಅಶ್ವತ್ಥಾಯ ವರೇಣ್ಯಾಯ ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯ ಪ್ರದಾಯಿನೇ |
ನಮೋ ದುಸ್ಸ್ವಪ್ನನಾಶಾಯ ಸುಸ್ವಪ್ನಫಲದಾಯಿನೇ || ೧೫ ||
ಮೂಲತೋ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಾಯ ಮಧ್ಯತೋ ವಿಷ್ಣುರೂಪಿಣೇ |
ಅಗ್ರತಃ ಶಿವರೂಪಾಯ ವೃಕ್ಷರಾಜಾಯ ತೇ ನಮಃ || ೧೬ ||
ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ರೋಗೈಃ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ |
ಯದಾಶ್ರಯಾಚ್ಚಿರಂಜೀವೀ ತಮಶ್ವತ್ಥಂ ನಮಾಮ್ಯಹಮ್ || ೧೭ ||
ಅಶ್ವತ್ಥ ಸುಮಹಾಭಾಗ ಸುಭಗ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನ |
ಇಷ್ಟಕಾಮಾಂಶ್ಚ ಮೇ ದೇಹಿ ಶತ್ರುಭ್ಯಸ್ತು ಪರಾಭವಮ್ || ೧೮ ||
ಆಯುಃ ಪ್ರಜಾಂ ಧನಂ ಧಾನ್ಯಂ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಸರ್ವಸಂಪದಂ |
ದೇಹಿ ದೇವ ಮಹಾವೃಕ್ಷ ತ್ವಾಮಹಂ ಶರಣಂ ಗತಃ || ೧೯ ||
ಋಗ್ಯಜುಸ್ಸಾಮಮಂತ್ರಾತ್ಮಾ ಸರ್ವರೂಪೀ ಪರಾತ್ಪರಃ |
ಅಶ್ವತ್ಥೋ ವೇದಮೂಲೋಽಸೌ ಋಷಿಭಿಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಸದಾ || ೨೦ ||
ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಗುರುಹಾ ಚೈವ ದರಿದ್ರೋ ವ್ಯಾಧಿಪೀಡಿತಃ |
ಆವೃತ್ತ್ಯ ಲಕ್ಷಸಂಖ್ಯಂ ತತ್ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತತ್ಸುಖೀ ಭವೇತ್ || ೨೧ ||
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಹವಿರ್ಹ್ಯಾಶೀ ತ್ವದಶ್ಶಾಯೀ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯಃ |
ಪಾಪೋಪಹತಚಿತ್ತೋಪಿ ವ್ರತಮೇತತ್ಸಮಾಚರೇತ್ || ೨೨ ||
ಏಕಹಸ್ತಂ ದ್ವಿಹಸ್ತಂ ವಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಗೋಮಯಲೇಪನಂ |
ಅರ್ಚೇತ್ಪುರುಷಸೂಕ್ತೇನ ಪ್ರಣವೇನ ವಿಶೇಷತಃ || ೨೩ ||
ಮೌನೀ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಗುಕ್ತಫಲಭಾಗ್ಭವೇತ್ |
ವಿಷ್ಣೋರ್ನಾಮಸಹಸ್ರೇಣ ಹ್ಯಚ್ಯುತಸ್ಯಾಪಿ ಕೀರ್ತನಾತ್ || ೨೪ ||
ಪದೇ ಪದಾಂತರಂ ಗತ್ವಾ ಕರಚೇಷ್ಟಾವಿವರ್ಜಿತಃ |
ವಾಚಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಮನೋ ಧ್ಯಾನೇ ಚತುರಂಗಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ || ೨೫ ||
ಅಶ್ವತ್ಥಃ ಸ್ಥಾಪಿತೋ ಯೇನ ತತ್ಕುಲಂ ಸ್ಥಾಪಿತಂ ತತಃ |
ಧನಾಯುಷಾಂ ಸಮೃದ್ಧಿಸ್ತು ನರಕಾತ್ತಾರಯೇತ್ಪಿತೄನ್ || ೨೬ ||
ಅಶ್ವತ್ಥಮೂಲಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಶಾಕಾಂನೋದಕದಾನತಃ |
ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಭೋಜಿತೇ ವಿಪ್ರೇ ಕೋಟಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನಮ್ || ೨೭ ||
ಅಶ್ವತ್ಥಮೂಲ ಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಜಪಹೋಮಸುರಾರ್ಚನಾತ್ |
ಅಕ್ಷಯಂ ಫಲಮಾಪ್ನೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಚನಂ ತಥಾ || ೨೮ ||
ಏವಮಾಶ್ವಾಸಿತೋಽಶ್ವತ್ಥಃ ಸದಾಶ್ವಾಸಾಯ ಕಲ್ಪತೇ |
ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ಛೇದಿತೇಽಶ್ವತ್ಥೇ ಹ್ಯಕ್ಷಯಂ ಸ್ವರ್ಗಮಾಪ್ನುಯಾತ್ || ೨೯ ||
ಛಿಂನೋ ಯೇನ ವೃಥಾಽಶ್ವತ್ಥಶ್ಛೇದಿತಾಃ ಪಿತೃದೇವತಾಃ |
ಅಶ್ವತ್ಥಃ ಪೂಜಿತೋ ಯತ್ರ ಪೂಜಿತಾಃ ಸರ್ವದೇವತಾಃ || ೩೦ ||
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
೧-೨. ನಾರದನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಉತ್ತರ
ನಾರದರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕೇಳಿದರು: "ಈ ಲೋಕವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವರೂಪವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ." ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: "ಮುನಿ, ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ಮರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದು ಶುದ್ಧವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಲೋಕವು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ."
೩. ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಾನ
ಅಶ್ವತ್ಥದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರುದ್ರರು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
೪. ವೇದಗಳ ಮೂಲ
ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂಧ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಕಂಧರು, ಹಸುಗಳು, ಮುನಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
೫-೬. ಮಹತ್ವ
ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ಅಶ್ವತ್ಥದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಹಾಲು ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವ, ತಂಪಾದ ವನಸ್ಪತಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಇಹಲೋಕದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
೭-೧೦. ನಮನ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿ
ಚಲಿಸುವ ಎಲೆಗಳಿರುವ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ, ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವವಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಕ್ಕೆ ನಮನ. ನೀನು ವೃಕ್ಷರಾಜ, ನಿನಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣರು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಯುತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮನ.
೧೧. ಗರ್ಭಗಳ ನಮನ
ಅಗ್ನಿಗರ್ಭ, ಶಮೀಗರ್ಭ, ದೇವಗರ್ಭ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ಭೂಗರ್ಭ, ಯಜ್ಞಗರ್ಭನಾದ ನಿನಗೆ ನಮನ.
೧೨-೧೬. ವರಗಳ ಕೋರಿಕೆ
ಆಯುಸ್ಸು, ಬಲ, ಯಶಸ್ಸು, ಪ್ರಜೆಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡು. ದುಃಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ನಿನಗೆ ನಮನ.
೧೭-೨೦. ಉಪಯೋಗಗಳು
ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ರೋಗಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಪಾಪಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತವೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
೨೧-೨೮. ವ್ರತ ಮತ್ತು ಫಲ
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಪಠಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ, ಗುರುಹಾ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಮೌನವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
೨೯-೩೦. ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ
ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಕಡಿದರೆ ಅಕ್ಷಯ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಕಡೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲಪಾಠ
श्रीनारद उवाच |
अनायासेन लोकोऽयं सर्वान्कामानवाप्नुयात् |
सर्वदेवात्मकं चैवं तन्मे ब्रूहि पितामह || १ ||
ब्रह्मोवाच |
शृणु देव मुनेऽश्वत्थं शुद्धं सर्वात्मकं तरुं |
यत्प्रदक्षिणतो लोकः सर्वान्कामान्समश्नुते || २ ||
अश्वत्थाद्दक्षिणे रुद्रः पश्चिमे विष्णुराश्रितः |
ब्रह्मा चोत्तरदेशस्थः पूर्वेत्विन्द्रादिदेवताः || ३ ||
स्कन्धोपस्कन्धपत्रेषु गोविप्रमुनयस्तथा |
मूलं वेदाः पयो यज्ञाः संस्थिता मुनिपुंगव || ४ ||
पूर्वादिदिक्षु संयाता नदीनदसरोऽम्भयः ॥
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ह्यश्वत्थं संश्रयेद्बुधः || ५ ||
त्वं क्षीरफलकश्चैव शीतलश्च वनस्पते || ६ ||
त्वामाराध्य नरो विन्द्यादैहिकामुष्मिकं फलम् ॥
चलद्दलाय वृक्षाय सर्वदाश्रितविष्णवे |
बोधिसत्त्वाय देवाय ह्यश्वथाय नमो नमः || ७ ||
अश्वत्थ यस्मात्त्वयि वृक्षराज
नारायणस्तिष्ठति सर्वकाले |
अतः श्रुतस्त्वं सततं तरूणां ॥
धन्योऽसि चारिष्टविनाशकोऽसि || ८ ||
क्षीरदस्त्वं च येनैह येन श्रीस्त्वां निषेवते ॥
सत्येन तेन वृक्षेन्द्र मामपि श्रीर्निषेवताम् || ९ ||
एकादशात्मा रुद्रोऽसि वसुनाथशिरोमणिः |
नारायणोऽसि देवानां वृक्षराजोऽसि पिप्पल || १० ||
अग्निगर्भः शमीगर्भो देवगर्भः प्रजापतिः |
हिरण्यगर्भो भूगर्भो यज्ञगर्भो नमोऽस्तु ते || ११ ||
आयुर्बलं यशो वर्चः प्रजाः पशुवसूनि च |
ब्रह्मज्ञानं च मेधां च त्वं नो देहि वनस्पते || १२ ||
सततं वरुणो रक्षेत् त्वामाराद्वृष्टिराश्रयेत् |
परितस्त्वां निषेवन्तां तृणानि सुखमस्तु ते || १३ ||
अक्षिस्पन्दं भुजस्पन्दं दुस्स्वप्नं दुर्विचिन्तनं |
शत्रूणां समुत्थानं ह्यश्वथ शमय प्रभो || १४ ||
अश्वथाय वरेण्याय सर्वैश्वर्य प्रदायिने ॥
नमो दुस्स्वप्ननाशाय सुस्वप्नफलदायिने || १५ ||
मूलतो ब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे |
अग्रतः शिवरूपाय वृक्षराजाय ते नमः || १६ ||
यं दृष्ट्वा मुच्यते रोगैः स्पृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते |
यदाश्रयाच्चिरंजीवी तमश्वथं नमाम्यहम् || १७ ||
अश्वथ सुमहाभाग सुभग प्रियदर्शने ॥
इष्टकामांश्च मे देहि शत्रुभ्यस्तु पराभवम् || १८ ||
आयुः प्रजां धनं धान्यं सौभाग्यं सर्वसम्पदम् |
देहि देव महावृक्ष त्वामहं शरणं गतः || १९ ||
ऋग्यजुस्साममन्त्रात्मा सर्वरूपी परात्परः |
अश्वथो वेदमूलोऽसौ ऋषिभिः प्रोच्यते सदा || २० ||
ब्रह्महा गुरुहा चैव दरिद्रो व्याधिपीडितः |
आवृत्त्य लक्षसंख्यं तत् स्तोत्रमेतत्सुखी भवेत् || २१ ||
ब्रह्मचारी हविर्ह्याशी त्वदश्शायी जितेन्द्रियः |
पापोपहतचित्तोपि व्रतमेतत्समाचरेत् || २२ ||
एकहस्तं द्विहस्तं वा कुर्याद्गोमयलेपनं |
अर्चेत्पुरुषसूक्तेन प्रणवेन विशेषतः || २३ ||
मौनी प्रदक्षिणं कुर्यात्प्रागुक्तफलभाग्भवेत् |
विष्णोर्नामसहस्त्रेण ह्यच्युतस्यापि कीर्तनात् || २४ ||
पदे पदान्तरं गत्वा करचेष्टाविवर्जितः |
वाचा स्तोत्रं मनो ध्याने चतुरंगं प्रदक्षिणम् || २५ ||
अश्वथः स्थापितो येन तत्कुलं स्थापितं ततः |
धनायुषां समृद्धिस्तु नरकात्तारयेत्पितॄन् || २६ ||
अश्वथमूलमाश्रित्य शाकांनोदकदानतः |
एकस्मिन् भोजिते विप्रे कोटिब्राह्मणभोजनम् || २७ ||
अश्वथमूल माश्रित्य जपहोमसुरार्चनात् |
अक्षयं फलमाप्नोति ब्रह्मणो वचनं तथा || २८ ||
एवमाश्वासितोऽश्वथः सदाश्वासाय कल्पते |
यज्ञार्थं छेदितेऽश्वथे ह्यक्षयं स्वर्गमाप्नुयात् || २९ ||
छिन्नो येन वृथाश्वथश्छेदिताः पितृदेवताः |
अश्वथः पूजितो यत्र पूजिताः सर्वदेवताः || ३० ||