ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ
ಪ್ರಪೂರ್ವಗೌ ಪೂರ್ವಜೌ ಚಿತ್ರಭಾನೂ
ಗಿರಾವಾಶಂಸಾಮಿ ತಪಸಾ ಹ್ಯನಂತೌ|
ದಿವ್ಯೌ ಸುಪರ್ಣೌ ವಿರಜೌ ವಿಮಾನಾ-
-ವಧಿಕ್ಷಿಪಂತೌ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ || ೧ ||
ಹಿರಣ್ಮಯೌ ಶಕುನೀ ಸಾಂಪರಾಯೌ
ನಾಸತ್ಯದಸ್ರೌ ಸುನಸೌ ವೈಜಯಂತೌ|
ಶುಕ್ಲಂ ವಯಂತೌ ತರಸಾ ಸುವೇಮಾ-
-ವಧಿಷ್ಯಯಂತಾವಸಿತಂ ವಿವಸ್ವತಃ || ೨ ||
ಗ್ರಸ್ತಾಂ ಸುಪರ್ಣಸ್ಯ ಬಲೇನ ವರ್ತಿಕಾ-
-ಮಮುಂಚತಾಮಶ್ವಿನೌ ಸೌಭಗಾಯ|
ತಾವತ್ ಸುವೃತ್ತಾವನಮಂತ ಮಾಯಯಾ
ವಸತ್ತಮಾ ಗಾ ಅರುಣಾ ಉದಾವಹನ್ || ೩ ||
ಷಷ್ಟಿಶ್ಚ ಗಾವಸ್ತ್ರಿಶತಾಶ್ಚ ಧೇನವ
ಏಕಂ ವತ್ಸಂ ಸುವತೇ ತಂ ದುಹಂತಿ|
ನಾನಾಗೋಷ್ಠಾ ವಿಹಿತಾ ಏಕದೋಹನಾ-
-ಸ್ತಾವಶ್ವಿನೌ ದುಹತೋ ಧರ್ಮಮುಕ್ತಿಮ್ || ೪ ||
ಏಕಾಂ ನಾಭಿಂ ಸಪ್ತಶತಾ ಅರಾಃ ಶ್ರಿತಾ
ಪ್ರಧಿಷ್ವನ್ಯಾ ವಿಂಶತಿರರ್ಪಿತಾ ಅರಾಃ|
ಅನೇಮಿಚಕ್ರಂ ಪರಿವರ್ತತೇಽಜರಂ
ಮಾಯಾಶ್ವಿನೌ ಸಮನಕ್ತಿ ಚರ್ಷಣೀ || ೫ ||
ಏಕಂ ಚಕ್ರಂ ವರ್ತತೇ ದ್ವಾದಶಾರಂ
ಷಣಾಭಿಮೇಕಾಕ್ಷಮೃತಸ್ಯ ಧಾರಣಮ್|
ಯಸ್ಮಿನ್ ದೇವಾ ಅಧಿವಿಶ್ವೇ ವಿಷಕ್ತಾ-
-ಸ್ತಾವಶ್ವಿನೌ ಮುಂಚತೋ ಮಾ ವಿಷೀದತಮ್ || ೬ ||
ಅಶ್ವಿನಾವಿಂದುಮಮೃತಂ ವೃತ್ತಭೂಯೌ
ತಿರೋಧತ್ತಾಮಶ್ವಿನೌ ದಾಸಪತ್ನೀ|
ಹಿತ್ವಾ ಗಿರಿಮಶ್ವಿನೌ ಗಾಮುದಾ ಚರಂತೌ
ತದ್ವೃಷ್ಟಿಮಹ್ನಾ ಪ್ರಸ್ಥಿತೌ ಬಲಸ್ಯ || ೭ ||
ಯುವಾಂ ದಿಶೋ ಜನಯಥೋ ದಶಾಗ್ರೇ
ಸಮಾನಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ರಥ ಯಾತಂ ವಿಯಂತಿ|
ತಾಸಾಂ ಯಾತಮೃಷಯೋಽನುಪ್ರಯಾಂತಿ
ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಕ್ಷಿತಿಮಾಚರಂತಿ || ೮ ||
ಯುವಾಂ ವರ್ಣಾನ್ವಿಕುರುಥೋ ವಿಶ್ವರೂಪಾಂ-
-ಸ್ತೇಽಧಿಕ್ಷಿಪಂತೇ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ|
ತೇ ಭಾನವೋಽಪ್ಯನುಸೃತಾಶ್ಚರಂತಿ
ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಕ್ಷಿತಿಮಾಚರಂತಿ || ೯ ||
ತೌ ನಾಸತ್ಯಾವಶ್ವಿನೌ ವಾಂ ಮಹೇಽಹಂ
ಸ್ರಜಂ ಚ ಯಾಂ ಬಿಭೃಥಃ ಪುಷ್ಕರಸ್ಯ|
ತೌ ನಾಸತ್ಯಾವಮೃತಾವೃತಾವೃಧಾ-
-ವೃತೇ ದೇವಾಸ್ತತ್ಪ್ರಪದೇ ನ ಸೂತೇ || ೧೦ ||
ಸುಖೇನ ಗರ್ಭಂ ಲಭೇತಾಂ ಯುವಾನೌ
ಗತಾಸುರೇತತ್ತ್ಪ್ರಪದೇ ನ ಸೂತೇ|
ಸದ್ಯೋ ಜಾತೋ ಮಾತರಮತ್ತಿ ಗರ್ಭ-
-ಸ್ತಾವಶ್ವಿನೌ ಮುಂಚಥೋ ಜೀವಸೇ ಗಾಃ || ೧೧ ||
ಸ್ತೋತುಂ ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಗುಣೈರ್ಭವಂತೌ
ಚಕ್ಷುರ್ವಿಹೀನಃ ಪಥಿ ಸಂಪ್ರಮೋಹಃ|
ದುರ್ಗೇಽಹಮಸ್ಮಿನ್ಪತಿತೋಽಸ್ಮಿ ಕೂಪೇ
ಯುವಾಂ ಶರಣ್ಯೌ ಶರಣಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ || ೧೨ ||
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
೧-೩. ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿ
ಪ್ರಾಚೀನವಾದ, ಚಿತ್ರಭಾನುವಿನ ಮಕ್ಕಳಾದ, ಗಿರಿಯಿಂದ ಆಶ್ವಸ್ತರಿಸಿದ ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳು. ದಿವ್ಯವಾದ, ಸುಂದರವಾದ, ರಜಿಸಿದ, ವಿಮಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಭುವನಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಅವರಿಗೆ ನಮನ.
೪. ಧರ್ಮಮುಕ್ತಿ
ಅರವತ್ತು ಹಸುಗಳು, ಮೂನ್ನೂರು ಹಸುಗಳು, ಒಂದು ಕರುವನ್ನು ಹಾಲು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳು ಧರ್ಮದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
೫-೬. ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಯ
ಒಂದು ನಾಭಿ, ಏಳುನೂರು ಅರಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತು ಅರಗಳು, ಅಜರವಾದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹನ್ನೆರಡು ಅರಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳು.
೭-೮. ದಿವ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು
ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗಿರಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಗಾಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಶ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ.
೯-೧೧. ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ
ವಿಶ್ವರೂಪಿಗಳಾದ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಭುವನಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಸತ್ಯರು, ಅಮೃತವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು, ಪ್ರಪದೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು.
೧೨. ಶರಣಾಗತಿ
ನಾನು ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವನು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತನಾಗಿರುವಂತೆ, ನಾನು ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ, ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶರಣು ಬೀಳುತ್ತೇನೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲಪಾಠ
अश्विनी देवता स्तोत्रं (आश्विनी देवता स्तोत्रम्)
Sanskrit Text
प्रपूर्वगौ पूर्वजौ चित्रभानू
गिरावाशंसामि तपसा ह्यनन्तौ।
दिव्यौ सुपर्णौ विरजौ विमाना-
-वधिक्षिपन्तौ भुवनानि विश्वा ॥ १ ॥
हिरण्मयौ शकुनी साम्परायौ
नासत्यदस्रौ सुनसौ वैजयन्तौ।
शुक्लं वयन्तौ तरसा सुवेमा-
-वधिष्ययन्तावसितं विवस्वतः ॥ २ ॥
ग्रस्तां सुपर्णस्य बलेन वर्तिका-
-ममुञ्चतामश्विनौ सौभगाय।
तावत्सुवृत्तौ अनमन्त मायया
वसत्तमा गा अरुणा उदावहन् ॥ ३ ॥
षष्टिश्च गावस्त्रिशताश्च धेनव
एकं वत्सं सुवते तं दुहन्ति।
नानागोष्ठा विहिता एकदोहना-
-स्तावश्विनौ दुहतो धर्ममुक्थ्यम् ॥ ४ ॥
एकां नाभिं सप्तशता अराः श्रिता
प्रधिष्वन्या विंशतिरर्पिता अराः।
अनेमिचक्रं परिवर्ततेऽजरं
मायाश्विनौ समनक्ति चर्षणी ॥ ५ ॥
एकं चक्रं वर्तते द्वादशारं
षणाभिमेकाक्षमृतस्य धारणम्।
यस्मिन् देवा अधिविश्वे विषक्ता-
-स्तावश्विनौ मुञ्चतो मा विषीदतम् ॥ ६ ॥
अश्विनाविन्दुममृतं वृत्तभूयौ
तिरोदत्तामश्विनौ दासपत्नी।
हित्वा गिरिमश्विनौ गामुदा चरन्तौ
तद्वृष्टिमह्ना प्रस्थितौ बलस्य ॥ ७ ॥
युवां दिशो जनयथो दशाग्रे
समानं मूर्ध्नि रथ यातं वियन्ति।
तासां यातमृषयोऽनुप्रयान्ति
देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ ८ ॥
युवां वर्णान्विकुरुथो विश्वरूपा-
-स्तेऽधिक्षिपन्ते भुवनानि विश्वा।
ते भानवोऽप्यनुसृताश्चरन्ति
देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ ९ ॥
तौ नासत्यावश्विनौ वां महेऽहं
स्रजं च यां बिभृथः पुष्करस्य।
तौ नासत्यावमृतावृतावृधा-
-वृते देवास्तत्प्रपदे न सूते ॥ १० ॥
सुखेन गर्भं लभेतां युवानौ
गतासुरेतत्त्प्रपदे न सूते।
सद्यो जातो मातरमत्ति गर्भ-
-स्तावश्विनौ मुञ्चथो जीवसे गाः ॥ ११ ॥
स्तोतुं न शक्नोमि गुणैर्भवन्तौ
चक्षुर्विहीनः पथि सम्प्रमोहः।
दुर्गेऽहमस्मिन्पतितोऽस्मि कूपे
युवां शरण्यौ शरणं प्रपद्ये ॥ १२ ॥