ಶ್ರೀ ರಾಮ ಸುಪ್ರಭಾತಂ
॥ ಶ್ರೀರಾಮಾಯ ನಮಃ ॥
ಕೌಸಲ್ಯಾಯಾಃ ಕುಲಜಾತ ದೇವ! ಕೌಸಲೇಯ!
ಶ್ರೀಮನ್ನಿವಾಸವಿಮಾನರಮಣೀಯಪೂರ್ವ!
ಭಕ್ತಾನುಕಂಪಾರ್ದ್ರಚಿತ್ತಭವಾರ್ಣವತರಂಗ!
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೧॥
ಅಂಗುಷ್ಠತ್ರಾಣವಿಧಾಯ ಧನುಃ ಶರಶಂಕಯೋಃ
ಸುಂದರಸ್ತನಿತಶರೀರಸಜ್ಜನಚಿತ್ತಹರೈಃ!
ಶತ್ರುಘ್ನಸ್ಯ ಭ್ರಾತುಃ ಸ್ವರಕಾರಿತಶಂಖನಾದೇ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೨॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ಮಯಿ ಚ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಯಾಃ
ಸೌಂದರ್ಯವಶಾದನುರಕ್ತಚೇತಾಃ ಕಥಂ ತ್ವಯಾ!
ರಾವಣಃ ಕಾಮಪಿ ಹತೋ ನ ಇತಿ ಚಿಂತಿತೋಽಸಿ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೩॥
ವಿಭೀಷಣಃ ಶ್ರುತಿವಾರಿತಪೌರ್ವಾಹ್ನಿಕಕ್ರಿಯಾ-
ಗ್ರಾಮಾಂತಿಕವಾಸಿತನಯಃ ಶುಭಾಶಯೋಽಯಮ್!
ತವ ಸ್ನೇಹಾತ್ಪರಿತುಷ್ಟಚಿತ್ತಶ್ಚಾರುವಾಕ್ಯೈಃ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೪॥
ಕುಶಲಮಾಯುಷ್ಮನ್! ಸಖೇ! ಸೀತಾ! ಭ್ರಾತಾ! ಲಕ್ಷ್ಮಣ!
ಮಮ ಕುಶಲಮಿದಂ ತೇ ವ್ಯವಸಿತಂ ಚ ರಾಜ್ಯಮ್!
ಸ್ವಾಗತಂ ಚ ನಿಃಶಂಕಂ ಮಯಿ ನಿರ್ವಿಣ್ಣಮಾನಸೇ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೫॥
ಜಾನಕೀ! ತ್ವಾಂ ವಿಹಾಯ ಪ್ರಿಯಾ! ಜೀವಿತುಂ ನೋಽಸ್ಮಿ
ನಿಶಾ ಚೇದ್ವಿಫಲಾ ಸ್ಯಾದ್ದಿನವ್ಯಾಪಾರಶೀಲಾ!
ಆಜಾಗ್ರತ ಶುಭಾಶೀಲಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ! ದೇವಿ!
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೬॥
ಭೃಗುನಂದನ! ಶುಭದಾ! ಪ್ರಭೂತ! ಯಶಸಾಂ ಪತಿ!
ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ವಾಂ ನೃಪತೇ! ಶುಭಮಿದಮುತ್ಥಿತೋಽಸ್ಮಿ!
ರಾಜ್ಯೇಣ ಮಯಾ ವಿನಾ ನಿತರಾಂ ವಿಗತಶೋಕಃ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೭॥
ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿ ತೇ ಬಹುಮನ್ಯಂತೇ ಗುಣಾನುದಯೈಃ
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಗುಣಸಾಧನಾ! ಶರಣ್ಯ! ಶರಣ್ಯ!
ರಕ್ಷೋಗಣಭೀತಾಽಪಿ ದೇವ! ಶತ್ರೂಣಾಂ ತೇ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೮॥
ಪ್ರಣತಾರ್ತಿಹರ್ತೃಪುರುಷೋತ್ತಮಾಗ್ರಜೋಽಯಮ್!
ಜಟಾಯುದತ್ತಸಕಾಶಚಾರುಚಕ್ರವಾಕಃ!
ರಾಮೋ ಮಾಮಭಿರಕ್ಷತು ನಿತ್ಯಮಿತ್ಯುಚ್ಯತಾಂ ತ್ವಮ್
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೯॥
ಸಮುದ್ರ! ಲಂಕಾ! ರವಿಃ ಶಶೀ! ಧರಣೀ! ಖಗೋತ್ತಮ!
ಕಪಿಶೈಲ! ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ದಧಿಮುಖ! ವಾನರ!
ಹನೂಮಂತೇತಿ ವದತೋ ನನು ಕರ್ಣವಿನೋದಃ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೧೦॥
ಅನುದಿನಂ ತವ ಪಾದಯೋಃ ಪಾದಾಂಬುಜಯೋಗ್ಯಾ
ನೂಪುರಾಭರಣನಿನಾದಶಬ್ದೈಃ ಶುಭಾಭಿರಾಮೈಃ!
ಅಲೀಕಪ್ರಿಯಪ್ರಿಯಕರಕಾಂತಿಮಿಶ್ರಾಭಿರಾಮೈಃ
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೧೧॥
ಜಾನಕೀಕಟಾಕ್ಷೈರ್ನವಪಲ್ಲವೋದ್ಗಾರಯೋಗ್ಯೈಃ
ಪ್ರೀತಿಭಿಃ ಪ್ರಿಯಕರೈರ್ನಿರ್ಮಲಪ್ರಿಯಪ್ರಿಯಾಣಾಮ್!
ಕಾಮಾಂತೋಽಯಮುದೇತುಂ ಪ್ರಾತರ್ಮುಹೂರ್ತವೇಲಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀರಾಮ! ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೧೨॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
೧. ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಮಗನಾದ ದೇವ! ಕೌಸಲೇಯ!
ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಮಗನಾದ ರಾಮನೇ, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯನಾದವನೇ! ಭಕ್ತರ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹೃದಯ ತೇವವಾದ ಸಾಗರವೇ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೨. ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸುಂದರವಾದ ನಗುವಿನಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಣಿಸುವ, ಶತ್ರುಘ್ನನು ಶಂಖವನ್ನು ಊದುವಾಗ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೩. ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ನನಗೆ ಜನಕಪುತ್ರಿ ಸೀತೆಯ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾದಾಗ, ರಾವಣನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿಸಿದ್ದಿ ಎಂದು ನೀನು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿಯೆ!
೪. ವಿಭೀಷಣನ ಬೆಳಗಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಧ್ವನಿಯು ತಡೆದರೂ, ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶುಭ ಚಿಂತಕನಾದ ಅವನು ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಿಹಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೫. ಆಯುಷ್ಮಾನ್! ಸಖೇ! ಸೀತೆ! ಅಣ್ಣ! ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ನನಗೆ ಕ್ಷೇಮ, ನಿನ್ನಿಂದ ರಾಜ್ಯವೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ! ನಾನು ದುಃಖರಹಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೬. ಜಾನಕೀ! ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನು ಬದುಕಲಾರೆ! ರಾತ್ರಿ ವ್ಯರ್ಥವಾದರೆ ಹಗಲು ಫಲಪ್ರದವಾಗಲಿ! ಎಚ್ಚರಿಸು ಶುಭಶೀಲನೇ! ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ! ದೇವಿ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೭. ಭೃಗುಮುನಿಯ ಮಗನೇ! ಶುಭದಾಯಕ! ಪ್ರಭೂತ! ಯಶಸ್ಸಿನ ಪತಿ! ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಶುಭವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿದೇನೆ! ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದುಃಖರಹಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೮. ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ! ಎಲೆಲರ ಆಶ್ರಯವಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಮಿಸಿ! ರಾಕ್ಷಸರ ಗಣವೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಭೀತರಾಗಿದ್ದಾರೆ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೯. ಭಕ್ತರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಅಣ್ಣ! ಜಟಾಯುವಿನಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತನಾದ ಸುಂದರ ಜಟಾಯುವು, ರಾಮನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೧೦. ಸಮುದ್ರ! ಲಂಕಾ! ಸೂರ್ಯ! ಚಂದ್ರ! ಭೂಮಿ! ಪಕ್ಷಿರಾಜ! ಕಪಿಶೈಲ! ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ದಧಿಮುಖ! ವಾನರ! ಹನೂಮಂತು ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಕರ್ಣಸುಖದಾಯಕವಾಗಿದೆ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೧೧. ಪ್ರತಿದಿನ ನಿನ್ನ ಪಾದ ಕಮಲಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ, ನೂಪುರಗಳ ಆಭರಣದ ಶಬ್ದವು ಶುಭವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ! ಆ ಸುಂದರ ಶಬ್ದಗಳು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
೧೨. ಜಾನಕಿಯ ನೋಟಗಳು ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಅರಳಿಸುವಂತೆ, ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಈ ಕಾಮುಕನು ಬೆಳಗಿನ ಮುಹೂರ್ತದಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ! ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಶುಭೋದಯ!
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲಪಾಠ
॥ श्रीरामाय नमः ॥
कौसल्यायाः कुलजात देव! कौसलेय!
श्रीमन्निवासविमानरमणीयपूर्व!
भक्तानुकम्पार्द्रचित्तभवार्णवतरङ्ग!
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ १॥
अङ्गुष्ठत्राणविधाय धनुः शरशङ्कयोः
सुन्दरस्तनितशरीरसज्जनचित्तहरैः!
शत्रुघ्नस्य भ्रातुः स्वरकारितशङ्खनादे
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ २॥
लक्ष्मण! मयि च सम्प्राप्ते जनकात्मजायाः
सौन्दर्यवशादनुरक्तचेताः कथं त्वया!
रावणः कामपि हतो न इति चिन्तितोऽसि
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ३॥
विभीषणः श्रुतिवारितपौर्वाह्निकक्रिया-
ग्रामान्तिकवासितनयः शुभाशयोऽयम्!
तव स्नेहात्परितुष्टचित्तश्चारुवाक्यैः
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ४॥
कुशलमायुष्मन्! सखे! सीता! भ्राता! लक्ष्मण!
मम कुशलमिदं ते व्यवसितं च राज्यम्!
स्वागतं च निःशङ्कं मयि निर्विण्णमानसे
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ५॥
जानकी! त्वां विहाय प्रिया! जीवितुं नोऽस्मि
निशा चेद्विफला स्याद्दिनव्यापारशीला!
आजाग्रत शुभाशीला विश्वामित्र! देवि!
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ६॥
भृगुनन्दन! शुभदा! प्रभूत! यशसां पति!
श्रुत्वा त्वां नृपते! शुभमिदमुत्थितोऽस्मि!
राज्येन मया विना नितरां विगतशोकः
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ७॥
श्रेष्ठानि ते बहुमन्यन्ते गुणानुदयैः
सर्वेषां गुणसाधना! शरण्य! शरण्य!
रक्षोगणभीताऽपि देव! शत्रूणां ते
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ८॥
प्रणतार्तिहर्तृपुरुषोत्तमाग्रजोऽयम्!
जटायुदत्तसकाशचारुचक्रवाकः!
रामो मामभिरक्षतु नित्यमित्युच्यतां त्वम्
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ९॥
समुद्र! लङ्का! रविः शशी! धरणी! खगोत्तम!
कपिशैल! कपिश्रेष्ठ! दधिमुख! वानर!
हनूमन्तेति वदतो ननु कर्णविनोदः
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ १०॥
अनुदिनं तव पादयोः पादाम्बुजयोग्या
नूपुराभरणनिनादशब्दैः शुभाभिरामैः!
अलीकप्रियप्रियकरकान्तिमिश्राभिरामैः
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ ११॥
जानकीकटाक्षैर्नवपल्लवोद्गारयोग्यैः
प्रीतिभिः प्रियकरैर्निर्मलप्रियप्रियाणाम्!
कामान्तोऽयमुदेतुं प्रातर्मुहूर्तवेलायाम्
श्रीराम! सुप्रभातम् ॥ १२॥