ಋದ್ಧಿ ಸ್ತವಃ
ಶ್ರೀಮನ್ವೃಷಭಶೈಲೇಶ ವರ್ಧತಾಂ ವಿಜಯೀ ಭವಾನ್ |
ದಿವ್ಯಂ ತ್ವದೀಯಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ನಿರ್ಮರ್ಯಾದಂ ವಿಜೃಂಭತಾಮ್ || ೧ ||
ದೇವೀಭೂಷಾಯುಧೈರ್ನಿತ್ಯೈರ್ಮುಕ್ತೈರ್ಮೋಕ್ಷೈಕಲಕ್ಷಣೈಃ |
ಸತ್ತ್ವೋತ್ತರೈಸ್ತ್ವದೀಯೈಶ್ಚ ಸಂಗಃ ಸ್ತಾತ್ಸರಸಸ್ತವ || ೨ ||
ಪ್ರಾಕಾರಗೋಪುರವರಪ್ರಾಸಾದಮಣಿಮಂಟಪಾಃ |
ಶಾಲಿಮುದ್ಗತಿಲಾದೀನಾಂ ಶಾಲಾಃ ಶೈಲಕುಲೋಜ್ಜ್ವಲಾಃ || ೩ ||
ರತ್ನಕಾಂಚನಕೌಶೇಯಕ್ಷೌಮಕ್ರಮುಕಶಾಲಿಕಾಃ |
ಶಯ್ಯಾಗೃಹಾಣಿ ಪರ್ಯಂಕವರ್ಯಾಃ ಸ್ಥೂಲಾಸನಾನಿ ಚ || ೪ ||
ಕನತ್ಕನಕಭೃಂಗಾರಪತದ್ಗ್ರಹಕಲಾಚಿಕಾಃ |
ಛತ್ರಚಾಮರಮುಖ್ಯಾಶ್ಚ ಸಂತು ನಿತ್ಯಾಃ ಪರಿಚ್ಛದಾಃ || ೫ ||
ಅಸ್ತು ನಿಸ್ತುಲಮವ್ಯಗ್ರಂ ನಿತ್ಯಮಭ್ಯರ್ಚನಂ ತವ |
ಪಕ್ಷೇಪಕ್ಷೇ ವಿವರ್ಧಂತಾಂ ಮಾಸಿಮಾಸಿ ಮಹೋತ್ಸವಾಃ || ೬ ||
ಮಣಿಕಾಂಚನಚಿತ್ರಾಣಿ ಭೂಷಣಾನ್ಯಂಬರಾಣಿ ಚ |
ಕಾಶ್ಮೀರಸಾರಕಸ್ತೂರೀಕರ್ಪೂರಾದ್ಯನುಲೇಪನಮ್ || ೭ ||
ಕೋಮಲಾನಿ ಚ ದಾಮಾನಿ ಕುಸುಮೈಃ ಸೌರಭೋತ್ಕರೈಃ |
ಧೂಪಾಃ ಕರ್ಪೂರದೀಪಾಶ್ಚ ಸಂತು ಸಂತತಮೇವ ತೇ || ೮ ||
ನೃತ್ತಗೀತಯುತಂ ವಾದ್ಯಂ ನಿತ್ಯಮತ್ರ ವಿವರ್ಧತಾಮ್ |
ಶ್ರೋತ್ರೇಷು ಸುಧಾಧಾರಾಃ ಕಲ್ಪಂತಾಂ ಕಾಹಲೀಸ್ವನಾಃ || ೯ ||
ಕಂದಮೂಲಫಲೋದಗ್ರಂ ಕಾಲೇಕಾಲೇ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ |
ಸೂಪಾಪೂಪಘೃತಕ್ಷೀರಶರ್ಕರಾಸಹಿತಂ ಹವಿಃ || ೧೦ ||
ಘನಸಾರಶಿಲೋದಗ್ರೈಃ ಕ್ರಮುಕಾಷ್ಟದಳೈಃ ಸಹ |
ವಿಮಲಾನಿ ಚ ತಾಂಬೂಲೀದಳಾನಿ ಸ್ವೀಕುರು ಪ್ರಭೋ || ೧೧ ||
ಪ್ರೀತಿಭೀತಿಯುತೋ ಭೂಯಾದ್ಭೂಯಾನ್ ಪರಿಜನಸ್ತವ |
ಭಕ್ತಿಮಂತೋ ಭಜಂತು ತ್ವಾಂ ಪೌರಾ ಜಾನಪದಾಸ್ತಥಾ || ೧೨ ||
ಧರಣೀಧನರತ್ನಾನಿ ವಿತರಂತು ಚಿರಂ ತವ |
ಕೈಂಕರ್ಯಮಖಿಲಂ ಸರ್ವೇ ಕುರ್ವಂತು ಕ್ಷೋಣಿಪಾಲಕಾಃ || ೧೩ ||
ಪ್ರೇಮದಿಗ್ಧದೃಶಃ ಸ್ವೈರಂ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣಾಸ್ತ್ವದಾನನಮ್ |
ಮಹಾಂತಃ ಸಂತತಂ ಸಂತೋ ಮಂಗಳಾನಿ ಪ್ರಯುಂಜತಾಮ್ || ೧೪ ||
ಏವಮೇವ ಭವೇಂನಿತ್ಯಂ ಪಾಲಯನ್ ಕುಶಲೀ ಭವಾನ್ |
ಮಾಮಹೀರಮಣ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವರ್ಧತಾಮಭಿವರ್ಧತಾಮ್ || ೧೫ ||
ಪತ್ಯುಃ ಪ್ರತ್ಯಹಮಿತ್ಥಂ ಯಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯೇತ ಸಮುಚ್ಛ್ರಯಮ್ |
ಪ್ರಸಾದಸುಮುಖಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪಶ್ಯತ್ಯೇನಂ ಪರಃ ಪುಮಾನ್ || ೧೬ ||
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಶ್ರೀಮನ್ವೃಷಭಶೈಲೇಶ ವರ್ಧತಾಂ ವಿಜಯೀ ಭವಾನ್ |
ದಿವ್ಯಂ ತ್ವದೀಯಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ನಿರ್ಮರ್ಯಾದಂ ವಿಜೃಂಭತಾಮ್ || ೧ ||
ಅರ್ಥ:
ಹೇ ವೃಷಭಶೈಲೇಶ್ವರ (ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ), ನೀನು ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂತಿರಲಿ,
ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಿಸುವಂತಿರಲಿ.
ದೇವೀಭೂಷಾಯುಧೈರ್ನಿತ್ಯೈರ್ಮುಕ್ತೈರ್ಮೋಕ್ಷೈಕಲಕ್ಷಣೈಃ |
ಸತ್ತ್ವೋತ್ತರೈಸ್ತ್ವದೀಯೈಶ್ಚ ಸಂಗಃ ಸ್ತಾತ್ಸರಸಸ್ತವ || ೨ ||
ಅರ್ಥ:
ದೇವತೆಯರಿಂದ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮೋಕ್ಷದ ಏಕೈಕ ಲಕ್ಷಣವಾದ, ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾದ,
ಸತ್ತ್ವಗುಣಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನಿನ್ನ ಸಂಗವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲಿ.
ಪ್ರಾಕಾರಗೋಪುರವರಪ್ರಾಸಾದಮಣಿಮಂಟಪಾಃ |
ಶಾಲಿಮುದ್ಗತಿಲಾದೀನಾಂ ಶಾಲಾಃ ಶೈಲಕುಲೋಜ್ಜ್ವಲಾಃ || ೩ ||
ಅರ್ಥ:
ಪ್ರಾಕಾರಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು, ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು, ರತ್ನ ಮಂಟಪಗಳು,
ಶಾಲಿ, ಮುದ್ಗ, ತಿಲ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಶಾಲೆಗಳು, ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರಲಿ.
ರತ್ನಕಾಂಚನಕೌಶೇಯಕ್ಷೌಮಕ್ರಮುಕಶಾಲಿಕಾಃ |
ಶಯ್ಯಾಗೃಹಾಣಿ ಪರ್ಯಂಕವರ್ಯಾಃ ಸ್ಥೂಲಾಸನಾನಿ ಚ || ೪ ||
ಅರ್ಥ:
ರತ್ನ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೌಶೇಯ, ಕ್ಷೌಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಮುಕ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಶಾಲಿಕೆಗಳು,
ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಪರ್ಯಂಕಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ದೊಡ್ಡ ಆಸನಗಳು ಇರಲಿ.
ಕನತ್ಕನಕಭೃಂಗಾರಪತದ್ಗ್ರಹಕಲಾಚಿಕಾಃ |
ಛತ್ರಚಾಮರಮುಖ್ಯಾಶ್ಚ ಸಂತು ನಿತ್ಯಾಃ ಪರಿಚ್ಛದಾಃ || ೫ ||
ಅರ್ಥ:
ಕಂದುಳಾಲಿದ ಚಿನ್ನದ ಭೃಂಗಾಕಾರದ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಲಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳು,
ಛತ್ರ, ಚಾಮರ ಮುಂತಾದ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಿತ್ಯ ಪರಿಚ್ಛದಗಳು ಇರಲಿ.
ಅಸ್ತು ನಿಸ್ತುಲಮವ್ಯಗ್ರಂ ನಿತ್ಯಮಭ್ಯರ್ಚನಂ ತವ |
ಪಕ್ಷೇಪಕ್ಷೇ ವಿವರ್ಧಂತಾಂ ಮಾಸಿಮಾಸಿ ಮಹೋತ್ಸವಾಃ || ೬ ||
ಅರ್ಥ:
ನಿನ್ನ ನಿತ್ಯ ಅರ್ಚನೆಯು ತೂಕವಿಲ್ಲದ್ದು, ಅವ್ಯಗ್ರವಾದುದು ಆಗಲಿ,
ಪ್ರತಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವಗಳು ವೃದ್ಧಿಸುವಂತಿರಲಿ.
ಮಣಿಕಾಂಚನಚಿತ್ರಾಣಿ ಭೂಷಣಾನ್ಯಂಬರಾಣಿ ಚ |
ಕಾಶ್ಮೀರಸಾರಕಸ್ತೂರೀಕರ್ಪೂರಾದ್ಯನುಲೇಪನಮ್ || ೭ ||
ಅರ್ಥ:
ರತ್ನ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಚಿತ್ರಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳು,
ಕಾಶ್ಮೀರ ಅಗರು, ಕಸ್ತೂರಿ, ಕರ್ಪೂರ ಮುಂತಾದ ಅನುಲೇಪನಗಳು ಇರಲಿ.
ಕೋಮಲಾನಿ ಚ ದಾಮಾನಿ ಕುಸುಮೈಃ ಸೌರಭೋತ್ಕರೈಃ |
ಧೂಪಾಃ ಕರ್ಪೂರದೀಪಾಶ್ಚ ಸಂತು ಸಂತತಮೇವ ತೇ || ೮ ||
ಅರ್ಥ:
ಮೃದುವಾದ ದಾರಗಳು, ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತವಾದವುಗಳು,
ಧೂಪ, ಕರ್ಪೂರ ದೀಪಗಳು ನಿನಗೆ ಸಂತತವಾಗಿರಲಿ.
ನೃತ್ತಗೀತಯುತಂ ವಾದ್ಯಂ ನಿತ್ಯಮತ್ರ ವಿವರ್ಧತಾಮ್ |
ಶ್ರೋತ್ರೇಷು ಸುಧಾಧಾರಾಃ ಕಲ್ಪಂತಾಂ ಕಾಹಲೀಸ್ವನಾಃ || ೯ ||
ಅರ್ಥ:
ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಗೀತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಾದ್ಯವು ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸುವಂತಿರಲಿ,
ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತದ ಧಾರೆಯಂತಿರುವ ಕಾಹಳ ಶಬ್ದಗಳು ಆಗಲಿ.
ಕಂದಮೂಲಫಲೋದಗ್ರಂ ಕಾಲೇಕಾಲೇ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ |
ಸೂಪಾಪೂಪಘೃತಕ್ಷೀರಶರ್ಕರಾಸಹಿತಂ ಹವಿಃ || ೧೦ ||
ಅರ್ಥ:
ಕಂದ, ಮೂಲ, ಫಲ, ಉದಗ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು,
ಸೂಪ, ಪೂಪ, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು, ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹವಿಸ್ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವೆ.
ಘನಸಾರಶಿಲೋದಗ್ರೈಃ ಕ್ರಮುಕಾಷ್ಟದಳೈಃ ಸಹ |
ವಿಮಲಾನಿ ಚ ತಾಂಬೂಲೀದಳಾನಿ ಸ್ವೀಕುರು ಪ್ರಭೋ || ೧೧ ||
ಅರ್ಥ:
ಘನ, ಸಾರ, ಶಿಲ, ಉದಗ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮುಕ ಮತ್ತು ಎಂಟು ದಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ,
ವಿಮಲವಾದ ತಾಂಬೂಲ ದಳಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಪ್ರಭೋ.
ಪ್ರೀತಿಭೀತಿಯುತೋ ಭೂಯಾದ್ಭೂಯಾನ್ ಪರಿಜನಸ್ತವ |
ಭಕ್ತಿಮಂತೋ ಭಜಂತು ತ್ವಾಂ ಪೌರಾ ಜಾನಪದಾಸ್ತಥಾ || ೧೨ ||
ಅರ್ಥ:
ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿನ್ನ ಪರಿಜನರು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ,
ಪಟ್ಟಣದವರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸಲಿ.
ಧರಣೀಧನರತ್ನಾನಿ ವಿತರಂತು ಚಿರಂ ತವ |
ಕೈಂಕರ್ಯಮಖಿಲಂ ಸರ್ವೇ ಕುರ್ವಂತು ಕ್ಷೋಣಿಪಾಲಕಾಃ || ೧೩ ||
ಅರ್ಥ:
ಧರಣೀಧರ (ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿ) ಮತ್ತು ಇತರರು ನಿನಗೆ ರತ್ನಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಿತರಿಸಲಿ,
ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೋಣಿಪಾಲಕರು (ರಕ್ಷಕರು) ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿ.
ಪ್ರೇಮದಿಗ್ಧದೃಶಃ ಸ್ವೈರಂ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣಾಸ್ತ್ವದಾನನಮ್ |
ಮಹಾಂತಃ ಸಂತತಂ ಸಂತೋ ಮಂಗಳಾನಿ ಪ್ರಯುಂಜತಾಮ್ || ೧೪ ||
ಅರ್ಥ:
ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತೇವವಾದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವರು, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವವರು,
ಮಹಾನುಭಾವರು ಸದಾ ಮಂಗಳಕರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿರಲಿ.
ಏವಮೇವ ಭವೇಂನಿತ್ಯಂ ಪಾಲಯನ್ ಕುಶಲೀ ಭವಾನ್ |
ಮಾಮಹೀರಮಣ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವರ್ಧತಾಮಭಿವರ್ಧತಾಮ್ || ೧೫ ||
ಅರ್ಥ:
ಹೀಗೆಯೇ ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತ, ಕುಶಲಿಯಾಗಿರುವಂತಿರಲಿ,
ನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತನು ಬೆಳೆಯುವಂತಿರಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವಂತಿರಲಿ.
ಪತ್ಯುಃ ಪ್ರತ್ಯಹಮಿತ್ಥಂ ಯಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯೇತ ಸಮುಚ್ಛ್ರಯಮ್ |
ಪ್ರಸಾದಸುಮುಖಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪಶ್ಯತ್ಯೇನಂ ಪರಃ ಪುಮಾನ್ || ೧೬ ||
ಅರ್ಥ:
ಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವ ಈಕೆಯನ್ನು,
ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾದ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಪರಪುರುಷನು ನೋಡಲಿ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲಪಾಠ
श्रीमन्वृषभशैलेश वर्धतां विजयी भवान् |
दिव्यं त्वदीयमैश्वर्यं निर्मर्यादं विजृम्भताम् || १ ||
देवीभूषायुधैर्नित्यैर्मुक्तैर्मोक्षैकलक्षणैः |
सत्त्वोत्तरैस्त्वदीयैश्च सङ्गः स्तात्सरसस्तव || २ ||
प्राकारगोपुरवरप्रासादमणिमण्टपाः |
शालिमुद्गतिलादीनां शालाः शैलकुलोज्ज्वलाः || ३ ||
रत्नकाञ्चनकौशेयक्षौमक्रमुकशालिकाः |
शय्यागृहाणि पर्यङ्कवर्याः स्थूलासनानि च || ४ ||
कनत्कनकभृङ्गारपतद्ग्रहकलाचिकाः |
छत्रचामरमुख्याश्च सन्तु नित्याः परिच्छदाः || ५ ||
अस्तु निस्तुलमव्यग्रं नित्यमभ्यर्चनं तव |
पक्षेपक्षे विवर्धन्तां मासिमासि महोत्सवाः || ६ ||
मणिकाञ्चनचित्राणि भूषणान्यम्बराणि च |
काश्मीरसारकस्तूरीकर्पूराद्यनुलेपनम् || ७ ||
कोमलानि च दामानि कुसुमैः सौरभोत्करैः |
धूपाः कर्पूरदीपाश्च सन्तु संततमेव ते || ८ ||
नृत्तगीतयुतं वाद्यं नित्यमत्र विवर्धताम् |
श्रोत्रेषु सुधाधाराः कल्पन्तां काहलीस्वनाः || ९ ||
कन्दमूलफलोदग्रं कालेकाले चतुर्विधम् |
सूपापूपघृतक्षीरशर्करासहितं हविः || १० ||
घनसारशिलोदग्रैः क्रमुकाष्टदलैः सह |
विमलानि च ताम्बूलीदलानि स्वीकुरु प्रभो || ११ ||
प्रीतिभीतियुतो भूयाद्भूयान् परिजनस्तव |
भक्तिमन्तो भजन्तु त्वां पौरा जानपदास्तथा || १२ ||
धरणीधनरत्नानि वितरन्तु चिरं तव |
कैंकर्यमखिलं सर्वे कुर्वन्तु क्षोणिपालकाः || १३ ||
प्रेमदिग्धदृशः स्वैरं प्रेक्षमाणास्त्वदाननम् |
महान्तः सन्ततं सन्तो मङ्गलानि प्रयुञ्जताम् || १४ ||
एवमेव भवेन्नित्यं पालयन् कुशली भवान् |
मामहीरमण श्रीमान् वर्धतामभिवर्धताम् || १५ ||
पत्युः प्रत्यहमित्थं यः प्रार्थयेत समुच्छ्रयम् |
प्रसादसुमुखः श्रीमान् पश्यत्येनं परः पुमान् || १६ ||