ಮಂತ್ರ

ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಹೃದಯಂ

ಶಿವ ಉವಾಚ |
ಗಣೇಶಹೃದಯಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕಮ್ |
ಸಾಧಕಾಯ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಶೀಘ್ರೇಣ ಶಾಂತಿದಂ ಪರಮ್ || ೧ ||

ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀಗಣೇಶಹೃದಯಸ್ತೋತ್ರಮಂತ್ರಸ್ಯ ಶಂಭುರೃಷಿಃ |
ನಾನಾವಿಧಾನಿ ಛಂದಾಂಸಿ
ಶ್ರೀಗಣಪತಿಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಮಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ |
ಗಾಂ ಗೀಮಿತಿ ನ್ಯಾಸಃ
ಧ್ಯಾನಮ್ |
ಸಿಂದೂರಾಭಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಪೃಥುತರಜಠರಂ ರಕ್ತವಸ್ತ್ರಾವೃತಂ ತಂ
ಪಾಶಂ ಚೈವಾಂಕುಶಂ ವೈ ರದನಮಭಯದಂ ಪಾಣಿಭಿಃ ಸಂದಧಾನಮ್ ||

ಸಿದ್ಧ್ಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಚ ಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ಗಜವದನಮಹಂ ಚಿಂತಯೇ ಹ್ಯೇಕದಂತಂ
ನಾನಾಭೂಷಾಭಿರಾಮಂ ನಿಜಜನಸುಖದಂ ನಾಭಿಶೇಷಂ ಗಣೇಶಮ್ || ೨ ||

ಓಂ ಗಣೇಶಮೇಕದಂತಂ ಚ ಚಿಂತಾಮಣಿಂ ವಿನಾಯಕಮ್ |
ಢುಂಢಿರಾಜಂ ಮಯೂರೇಶಂ ಲಂಬೋದರಂ ಗಜಾನನಮ್ || ೧ ||

ಹೇರಂಬಂ ವಕ್ರತುಂಡಂ ಚ ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜಂ ನಿಜಸ್ಥಿತಮ್ |
ಆಶಾಪೂರಂ ತು ವರದಂ ವಿಕಟಂ ಧರಣೀಧರಮ್ || ೨ ||

ಸಿದ್ಧಿಬುದ್ಧಿಪತಿಂ ವಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಸಂಜ್ಞಿತಮ್ |
ಮಾಂಗಲ್ಯೇಶಂ ಸರ್ವಪೂಜ್ಯಂ ವಿಘ್ನಾನಾಂ ನಾಯಕಂ ಪರಮ್ || ೩ ||

ಏಕವಿಂಶತಿ ನಾಮಾನಿ ಗಣೇಶಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ |
ಅರ್ಥೇನ ಸಂಯೂತಾನ್ಯೇವ ಹೃದಯಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್ || ೪ ||

ಗಕಾರರೂಪಂ ವಿವಿಧಂ ಚರಾಚರಂ
ಣಕಾರಗಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತಥಾ ಪರಾತ್ಪರಂ ||
ತಯೋಃ ಸ್ಥಿತಾಸ್ತಸ್ಯ ಗಣಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ
ಗಣೇಶಮೇಕಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಂ ಪರಮ್ || ೫ ||

ಮಾಯಾಸ್ವರೂಪಂ ತು ಸದೈಕವಾಚಕಂ
ದಂತಃ ಪರೋ ಮಾಯಿಕರೂಪಧಾರಕಃ |
ಯೋಗೇ ತಯೋರೇಕರದಂ ಸುಮಾನಿನಿ
ಧೀಸ್ಥಂ ನತೋಽಹಂ ಜನಭಕ್ತಿಲಾಲಸಮ್ || ೬ ||

ಚಿತ್ತಪ್ರಕಾಶಂ ವಿವಿಧೇಷು ಸಂಸ್ಥಂ
ಲೇಪಾವಲೇಪಾದಿವಿವರ್ಜಿತಂ ಚ |
ಭೋಗೈರ್ವಿಹೀನಂ ತ್ವಥ ಭೋಗಕಾರಕಂ
ಚಿಂತಾಮಣಿಂ ತಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೭ ||

ವಿನಾಯಕಂ ನಾಯಕವರ್ಜಿತಂ ಪ್ರಿಯೇ
ವಿಶೇಷತೋ ನಾಯಕಮೀಶ್ವರಾತ್ಮನಾಮ್ |
ನಿರಂಕುಶಂ ತಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ಸರ್ವದಂ
ಸದಾತ್ಮಕಂ ಭಾವಯುತೇನ ಚೇತಸಾ | ೮ ||

ವೇದಾಃ ಪುರಾಣಾನಿ ಮಹೇಶ್ವರಾದಿಕಾಃ
ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಯೋಗೀಶ್ವರದೇವಮಾನವಾಃ |
ನಾಗಾಸುರಾ ಬ್ರಹ್ಮಗಣಾಶ್ಚ ಜಂತವೋ
ಢುಂಢಂತಿ ವಂದೇ ತ್ವಥ ಢುಂಢಿರಾಜಕಮ್ || ೯ ||

ಮಾಯಾರ್ಥವಾಚ್ಯೋ ಮಯೂರಪ್ರಭಾವೋ
ನಾನಾಭ್ರಮಾರ್ಥಂ ಪ್ರಕರೋತಿ ತೇನ |
ತಸ್ಮಾನ್ಮಯೂರೇಶಮಥೋ ವದಂತಿ
ನಮಾಮಿ ಮಾಯಾಪತಿಮಾಸಮಂತಾತ್ || ೧೦ ||

ಯಸ್ಯೋದರಾದ್ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಪ್ರಸೂತಂ
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ತದ್ವಜ್ಜಠರೇ ಸ್ಥಿತಾನಿ |
ಆನಂತ್ಯರೂಪಂ ಜಠರಂ ಹಿ ಯಸ್ಯ
ಲಂಬೋದರಂ ತಂ ಪ್ರಣತೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೧೧ ||

ಜಗದ್ಗಲಾಧೋ ಗಣನಾಯಕಸ್ಯ
ಗಜಾತ್ಮಕಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಶಿರಃ ಪರೇಶಮ್ |
ತಯೋಶ್ಚ ಯೋಗೇ ಪ್ರವದಂತಿ ಸರ್ವೇ
ಗಜಾನನಂ ತಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೧೨ ||

ದೀನಾರ್ಥವಾಚ್ಯಸ್ತ್ವಥ ಹೇರ್ಜಗಚ್ಚ
ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಥವಾಚ್ಯೋ ನಿಗಮೇಷು ರಂಬಃ |
ತತ್ಪಾಲಕತ್ವಾಚ್ಚ ತಯೋಃ ಪ್ರಯೋಗೇ
ಹೇರಂಬಮೇಕಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೧೩ ||

ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕಂ ಯಸ್ಯ ಶರೀರಮೇಕಂ
ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ವಕ್ತ್ರಂ ಪರಮಾತ್ಮರೂಪಮ್ |
ತುಂಡಂ ತದೇವಂ ಹಿ ತಯೋಃ ಪ್ರಯೋಗೇ
ತಂ ವಕ್ರತುಂಡಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೧೪ ||

ಮಾತಾಪಿತಾಽಯಂ ಜಗತಾಂ ಪರೇಷಾಂ
ತಸ್ಯಾಪಿ ಮಾತಾಜನಕಾದಿಕಂ ನ |
ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ವದಂತಿ ನಿಗಮಾಃ ಪರೇಶಂ
ತಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೧೫ ||

ನಾನಾ ಚತುಃಸ್ಥಂ ವಿವಿಧಾತ್ಮಕೇನ
ಸಂಯೋಗರೂಪೇಣ ನಿಜಸ್ವರೂಪಮ್ |
ಪೂರ್ಯಸ್ಯ ಸಾ ಪೂರ್ಣಸಮಾಧಿರೂಪಾ
ಸ್ವಾನಂದನಾಥಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ಚಾತಃ || ೧೬ ||

ಮನೋರಥಾನ್ ಪೂರಯತೀಹ ಗಂಗೇ
ಚರಾಚರಾಣಾಂ ಜಗತಾಂ ಪರೇಷಾಮ್ |
ಅತೋ ಗಣೇಶಂ ಪ್ರವದಂತಿ ಚಾಶಾ-
-ಪ್ರಪೂರಕಂ ತಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೧೭ ||

ವರೈಃ ಸಮಸ್ಥಾಪಿತಮೇವ ಸರ್ವಂ
ವಿಶ್ವಂ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರಿಣಾ ಚ |
ಅತಃ ಪರಂ ವಿಪ್ರಮುಖಾ ವದಂತಿ
ವರಪ್ರದಂ ತಂ ವರದಂ ನತೋಽಸ್ಮಿ || ೧೮ ||

ಮಾಯಾಮಯಂ ಸರ್ವಮಿದಂ ವಿಭಾತಿ
ಮಿಥ್ಯಾಸ್ವರೂಪಂ ಭ್ರಮದಾಯಕಂ ಚ |
ತಸ್ಮಾತ್ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವದಂತಿ ಸತ್ಯ-
-ಮೇನಂ ಪರೇಶಂ ವಿಕಟಂ ನಮಾಮಿ || ೧೯ ||

ಚಿತ್ತಸ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮುನಿಭಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯೋ
ನಾನಾವಿಧಾ ಯೋಗಿಭಿರೇವ ಗಂಗೇ |
ತಾಸಾಂ ಸದಾ ಧಾರಕ ಏಷ ವಂದೇ
ಚಾಹಂ ಹಿ ಧರಣೀಧರಮಾದಿಭೂತಮ್ || ೨೦ ||

ವಿಶ್ವಾತ್ಮಿಕಾ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೀ ಹಿ ಬುದ್ಧಿಃ
ತಸ್ಯಾ ವಿಮೋಹಪ್ರದಿಕಾ ಚ ಸಿದ್ಧಿಃ |
ತಾಭ್ಯಾಂ ಸದಾ ಖೇಲತಿ ಯೋಗನಾಥಃ
ತಂ ಸಿದ್ಧಿಬುದ್ಧೀಶಮಥೋ ನಮಾಮಿ || ೨೧ ||

ಅಸತ್ಯಸತ್ಸಾಮ್ಯತುರೀಯನೈಜ-
-ಗನಿವೃತ್ತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ವಿರಚ್ಯ ಖೇಲಕಃ |
ಸದಾ ಸ್ವಯಂ ಯೋಗಮಯೇನ ಭಾತಿ
ತಮಾನತೋಽಹಂ ತ್ವಥ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಮ್ || ೨೨ ||

ಅಮಂಗಲಂ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಸಹಾತ್ಮಭಿಃ
ಅಯೋಗಸಂಯೋಗಯುತಂ ಪ್ರಣಶ್ವರಮ್ |
ತತಃ ಪರಂ ಮಂಗಲರೂಪಧಾರಕಂ
ನಮಾಮಿ ಮಾಂಗಲ್ಯಪತಿಂ ಸುಶಾಂತಿದಮ್ || ೨೩ ||

ಸರ್ವತ್ರಮಾನ್ಯಂ ಸಕಲಾವಭಾಸಕಂ
ಸುಜ್ಞೈಃ ಶುಭಾದಾವಶುಭಾದಿಪೂಜಿತಮ್ |
ಪೂಜ್ಯಂ ನ ತಸ್ಮಾಂನಿಗಮಾದಿಸಮ್ಮತಂ
ತಂ ಸರ್ವಪೂಜ್ಯಂ ಪ್ರಣತೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೨೪ ||

ಭುಕ್ತಿಂ ಚ ಮುಕ್ತಿಂ ಚ ದದಾತಿ ತುಷ್ಟೋ
ಯೋ ವಿಘ್ನಹಾ ಭಕ್ತಿಪ್ರಿಯೋ ನಿಜೇಭ್ಯಃ |
ಭಕ್ತ್ಯಾ ವಿಹೀನಾಯ ದದಾತಿ ವಿಘ್ನಾನ್
ತಂ ವಿಘ್ನರಾಜಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ || ೨೫ ||

ನಾಮಾರ್ಥಯುಕ್ತಂ ಕಥಿತಂ ಪ್ರಿಯೇ ತೇ
ವಿಘ್ನೇಶ್ವರಸ್ಯೈವ ಪರಂ ರಹಸ್ಯಮ್ |
ಸಪ್ತತ್ರಿನಾಮ್ನಾಂ ಹೃದಯಂ ನರೋ ಯೋ
ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋ ಭವೇದಿಹ || ೨೬ ||

ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ

ಪ್ರಾರಂಭ: ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಗಣೇಶ ಹೃದಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಸ್ತೋತ್ರ.

ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರ:
ಸಿಂದೂರ ಬಣ್ಣದ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ, ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ವರದ, ಅಭಯ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ, ಆನೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ನಾನು ಏಕದಂತ ಗಣೇಶನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಗಣೇಶನ ೨೧ ನಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಥ:

೧. ಗಣೇಶ, ಏಕದಂತ, ಚಿಂತಾಮಣಿ, ವಿನಾಯಕ, ಢುಂಢಿರಾಜ, ಮಯೂರೇಶ, ಲಂಬೋದರ, ಗಜಾನನ

  • ಗಣಗಳ ಈಶ್ವರನಾದ, ಒಂದೇ ದಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಎಲ್ಲರ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಾದ, ನಾಯಕರಿಲ್ಲದವನಾದ, ಢುಂಢಿ ಎಂಬ ಅಸುರನನ್ನು ಕೊಂದ ರಾಜನಾದ, ಮಯೂರವಾಹಕನಾದ, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಆನೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಣೇಶನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

೨. ಹೇರಂಬ, ವಕ್ರತುಂಡ, ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜ, ನಿಜಸ್ಥಿತ, ಆಶಾಪೂರ, ವರದ, ವಿಕಟ, ಧರಣೀಧರ

  • ಹೇರಂಬ ರೂಪದ, ಬಾಗಿದ ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಜ್ಯೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮನಾದ, ತನ್ನ ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಎಲ್ಲರ ಆಶೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ, ವರವನ್ನು ಕೊಡುವ, ವಿಕಟರೂಪದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಗಣೇಶನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

೩. ಸಿದ್ಧಿಬುದ್ಧಿಪತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ, ಮಾಂಗಲ್ಯೇಶ, ಸರ್ವಪೂಜ್ಯ, ವಿಘ್ನಾನಾಯಕ

  • ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ, ಬ್ರಹ್ಮರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದ, ಮಾಂಗಲ್ಯದ ಈಶ್ವರನಾದ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ವಿಘ್ನಗಳ ನಾಯಕನಾದ ಪರಮ ಗಣೇಶನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

೪-೫. ಗಕಾರ ಮತ್ತು ಣಕಾರ ರಹಸ್ಯ:

  • ಗಕಾರವು ಚರಾಚರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ವಿವಿಧ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ
  • ಣಕಾರವು ಗಂ ಎಂಬ ಬೀಜದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ
  • ಇವುಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಗಣಗಳ ಪ್ರಭುವಾದ ಗಣೇಶನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೬-೭. ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ಚಿಂತಾಮಣಿ:

  • ಮಾಯಾಸ್ವರೂಪಿಯಾದ, ದಂತದಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ
  • ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏಕರಾದ, ಜನರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ
  • ಚಿತ್ತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಲೇಪಾವಲೇಪರಹಿತವಾದ
  • ಭೋಗರಹಿತನಾದರೂ ಭೋಗಕಾರಕನಾದ ಚಿಂತಾಮಣಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೮-೯. ವಿನಾಯಕ ಮತ್ತು ಢುಂಢಿರಾಜ:

  • ವಿನಾಯಕನಾದ, ನಾಯಕರಿಂದ ರಹಿತನಾದ, ನಿರಂಕುಶನಾದ
  • ಸದಾ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಕೊಡುವ, ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಿತ್ತದಿಂದ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ವೇದ, ಪುರಾಣ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಯೋಗೀಶ್ವರರು ಹೇಳುವ
  • ನಾಗ, ಅಸುರ, ಬ್ರಹ್ಮಗಣಗಳು ವಂದಿಸುವ ಢುಂಢಿರಾಜನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೧೦-೧೧. ಮಯೂರೇಶ ಮತ್ತು ಲಂಬೋದರ:

  • ಮಾಯಾರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವ, ಮಯೂರಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ
  • ಅನೇಕ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ಮಾಯಾಪತಿಯಾದ ಮಯೂರೇಶನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ಯಾವ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಈ ವಿಶ್ವ ಹುಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಆ ಅನಂತ ರೂಪದ ಜಠರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲಂಬೋದರನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಣಮಿಸುತ್ತೇನೆ

೧೨-೧೩. ಗಜಾನನ ಮತ್ತು ಹೇರಂಬ:

  • ಜಗತ್ತನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಗಣನಾಯಕನ ಆನೆತಲೆ ಬ್ರಹ್ಮ
  • ಯೋಗದಿಂದ ಗಜಾನನನೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ
  • ದೀನರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವ, ಬ್ರಹ್ಮರ ಅರ್ಥವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ
  • ಅವರ ರಕ್ಷಕನಾದ ಹೇರಂಬನನ್ನು ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೧೪-೧೫. ವಕ್ರತುಂಡ ಮತ್ತು ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜ:

  • ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕವಾದ ಶರೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ
  • ಆ ಪರಮಾತ್ಮರೂಪದ ಮುಖವೇ ತುಂಡ
  • ಅಂತಹ ವಕ್ರತುಂಡನನ್ನು ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ತಾಯಿ, ತಂದೆಯಾದ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಪರೇಷರಿಗೂ ಮಾತಾ-ಜನಕರಾದ
  • ವೇದಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಹೇಳುವ ಪರೇಶನಾದ ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೧೬-೧೭. ಸ್ವಾನಂದನಾಥ ಮತ್ತು ಆಶಾಪೂರಕ:

  • ನಾನಾ ಚತುಃಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗರೂಪದಿಂದ
  • ಪೂರ್ಣಸಮಾಧಿರೂಪದ ಸ್ವಾನಂದನಾಥನನ್ನು ಪ್ರಣಮಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ಮನೋರಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ, ಚರಾಚರಗಳ ಪರೇಷರಾದ
  • ಆಶೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಂತಹ ಗಣೇಶನನ್ನು ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೧೮-೧೯. ವರಪ್ರದ ಮತ್ತು ವಿಕಟ:

  • ವರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸರ್ವವನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಚರಿಸುವ
  • ವಿಪ್ರಮುಖರು ಪರವನೆಂದು ಹೇಳುವ ವರಪ್ರದನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ಮಾಯಾಮಯವಾದ ಈ ವಿಶ್ವ, ಮಿಥ್ಯಾಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕೊಡುವ
  • ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸತ್ಯಮೇಯರೂಪದ ಪರೇಶನಾದ ವಿಕಟನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೨೦-೨೧. ಧರಣೀಧರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಬುದ್ಧೀಶ:

  • ಚಿತ್ತದ ಪ್ರಕಾರವಾದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯೋಗಿಗಳು ಹೇಳುವ
  • ಅವುಗಳನ್ನು ಸದಾ ಧರಿಸುವವನು, ಆದಿಭೂತವಾದ ಧರಣೀಧರನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕವಾದ ಬುದ್ಧಿ, ಅದರ ವಿಮೋಹ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ
  • ಇವುಗಳಿಂದ ಸದಾ ಕ್ರೀಡಿಸುವ ಯೋಗನಾಥನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೨೨-೨೩. ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಾಂಗಲ್ಯಪತಿ:

  • ಅಸತ್ಯ, ಸತ್, ಸಾಮ್ಯ, ತುರೀಯ, ನಿಜಗಣ, ವೃತ್ತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕ್ರೀಡಿಸುವ
  • ಸದಾ ಯೋಗಮಯದಿಂದ ಭಾಸಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ಅಮಂಗಲವಾದ ಈ ವಿಶ್ವದಿಂದ, ಅಯೋಗಸಂಯೋಗಯುತವಾದ
  • ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮಂಗಲರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಮಾಂಗಲ್ಯಪತಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೨೪-೨೫. ಸರ್ವಪೂಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನರಾಜ:

  • ಸರ್ವತ್ರ ಮಾನ್ಯನಾದ, ಎಲ್ಲಾ ಅಭಾಸವನ್ನು ಕೊಡುವ
  • ಸುಜ್ಞರು ಪೂಜಿಸುವ, ನಿಗಮಾದಿಗಳಿಂದ ಸಮ್ಮತನಾದ
  • ಸರ್ವಪೂಜ್ಯನಾದವನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಣಮಿಸುತ್ತೇನೆ
  • ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ
  • ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಘ್ನಹಾ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ವಿಘ್ನವನ್ನು ಕೊಡುವ
  • ವಿಘ್ನರಾಜನನ್ನು ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

೨೬. ಪರ್ಯುಕ್ತಿ:

  • ನಾಮಾರ್ಥಯುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಈ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನ ಪರರಹಸ್ಯವಾದ
  • ೨೩ (ಸಪ್ತತ್ರಿ) ನಾಮಗಳ ಹೃದಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮನುಷ್ಯ
  • ಇಲ್ಲೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಮಯನಾಗುತ್ತಾನೆ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲಪಾಠ

शिव उवाच |
गणेशहृदयं वक्ष्ये सर्वसिद्धिप्रदायकम् |
साधकाय महाभागाः शीघ्रेण शान्तिदं परम् || १ ||

अस्य श्रीगणेशहृदयस्तोत्रमन्त्रस्य शम्भुरृषिः |
नानाविधानि छन्दांसि
श्रीगणपतिप्रीत्यर्थमभीष्टसिद्ध्यर्थं जपे विनियोगः |
गां गीमिति न्यासः |

ध्यानम्

सिन्दूराभं त्रिनेत्रं पृथुतरजठरं रक्तवस्त्रावृतं तं

पाशं चैवांकुशं वै रदनमभयदं पाणिभिः सन्दधानम् ||

सिद्ध्या बुद्ध्या च श्लिष्टं गजवदनमहं चिन्तये ह्यैकदन्तं
नानाभूषाभिरामं निजजनसुखदं नाभिशेषं गणेशम् || २ ||

ओं गणेशमेकदन्तं च चिन्तामणिं विनायकम् |
ढुंढिराजं मयूरेशं लम्बोदरं गजाननम् || १ ||

हेरम्बं वक्रतुंडं च ज्येष्ठराजं निजस्थितम् |
आशापूरं तु वरदं विकटं धरणीधरम् || २ ||

सिद्धिबुद्धिपतिं वन्दे ब्रह्मणस्पतिसंज्ञितम् |
मांगल्येशं सर्वपूज्यं विघ्नानां नायकं परम् || ३ ||

एकविंशति नामानि गणेशस्य महात्मनः |
अर्थेन संयूतान्येव हृदयं परिकीर्तितम् || ४ ||

गकाररूपं विविधं चराचरं
णकारगं ब्रह्म तथा परात्परम् |
तयोः स्थितास्तस्य गणाः प्रकीर्तिता
गणेशमेकं प्रणमाम्यहं परम् || ५ ||

मायास्वरूपं तु सदैकवाचकं
दन्तः परो मायिकरूपधारकः |
योगे तयोरेकरदं सुमानिनि
धीस्थं नतोऽहं जनभक्तिलालसम् || ६ ||

चित्तप्रकाशं विविधेषु संस्थं
लेपावलेपादिविवर्जितं च |
भोगैर्विहीनं त्वथ भोगकारकं
चिन्तामणिं तं प्रणमामि नित्यम् || ७ ||

विनायकं नायकवर्जितं प्रिये
विशेषतो नायकमीश्वरात्मनाम् |
निरंकुशं तं प्रणमामि सर्वदं
सदात्मकं भावयुतेन चेतसा || ८ ||

वेदाः पुराणानि महेश्वरादिकाः
शास्त्राणि योगीश्वरदेवमानवाः |
नागासुरा ब्रह्मगणाश्च जन्तवः
ढुंढंति वन्दे त्वथ ढुंढिराजकम् || ९ ||

मायार्थवाच्यो मयूरप्रभावो
नानाभ्रमार्थं प्रकरोति तेन |
तस्मान्मयूरेशमथो वन्दन्ति
नमामि मायापतिमासमन्तात् || १० ||

यस्योदराद्विश्वमिदं प्रसूतं
ब्रह्माणि तद्वज्जठरे स्थितानि |
आनन्त्यरूपं जठरं हि यस्य
लम्बोदरं तं प्रणतोऽस्मि नित्यम् || ११ ||

जगद्गलाधो गणनायकस्य
गजात्मकं ब्रह्म शिरः परेशम् |
तयोश्च योगे प्रवदन्ति सर्वे
गजाननं तं प्रणमामि नित्यम् || १२ ||

दीनार्थवाच्यस्त्वथ हेर्जगच्च
ब्रह्मार्थवाच्यो निगमेषु रम्बः |
तत्पालकत्वाच्च तयोः प्रयोगे
हेरम्बमेकं प्रणमामि नित्यम् || १३ ||

विश्वात्मकं यस्य शरीरमेकं
तस्माच्च वक्त्रं परमात्मरूपम् |
तुंडं तदेवं हि तयोः प्रयोगे
तं वक्रतुडं प्रणमामि नित्यम् || १४ ||

मातापिताऽयं जगतां परेषां
तस्यापि माताजनकादिकं न |
श्रेष्ठं वन्ति निगमाः परेशं
तं ज्येष्ठराजं प्रणमामि नित्यम् || १५ ||

नाना चतुःस्थं विविधात्मकेन
संयोगरूपेण निजस्वरूपम् |
पूर्यस्य सा पूर्णसमाधिरूपा
स्वानन्दनाथं प्रणमामि चातः || १६ ||

मनोरथान् पूरयतीह गंगे
चराचराणां जगतां परेषाम् |
अतो गणेशं प्रवदन्ति चाशा-
प्रपूरकं तं प्रणमामि नित्यम् || १७ ||

वरैः समस्थापितमेव सर्वं
विश्वं तथा ब्रह्मविहारिणा च |
अतः परं विप्रमुखा वन्ति
वरप्रदं तं वरदं नतोऽस्मि || १८ ||

मायामयं सर्वमिदं विभाति
मिथ्यास्वरूपं भ्रमदायकं च |
तस्मात्परं ब्रह्म वन्ति सत्य-
मेनं परेशं विकटं नमामि || १९ ||

चित्तस्य प्रोक्ता मुनिभिः पृथिव्यो
नानाविधा योगिभिरेव गंगे |
तासां सदा धारक एष वन्दे
चाहं हि धरणीधरमादिभूतम् || २० ||

विश्वात्मिका ब्रह्ममयी हि बुद्धिः
तस्या विमोहप्रदिका च सिद्धिः |
ताभ्यां सदा खेलति योगनाथः
तं सिद्धिबुद्धीशमथो नमामि || २१ ||

असत्यसत्साम्यतुरीयनैज-
गनिवृत्तिब्रह्माणि विरच्य खेलकः |
सदा स्वयं योगमयेन भाति
तमानतोऽहं त्वथ ब्रह्मणस्पतिम् || २२ ||

अमंगलं विश्वमिदं सहात्मभि
अयोगसंयोगयुतं प्रणश्वरम् |
ततः परं मंगलरूपधारकं
नमामि मांगल्यपतिं सुशान्तिदम् || २३ ||

सर्वत्रमान्यं सकलावभासकं
सुज्ञैः शुभादावशुभादिपूजितम् |
पूज्यं न तस्मानिगमादिसम्मतं
तं सर्वपूज्यं प्रणतोऽस्मि नित्यम् || २४ ||

भुक्तिं च मुक्तिं च ददाति तुष्टो
यो विघ्नहा भक्तिप्रियो निजेभ्यः |
भक्त्या विहीनाय ददाति विघ्नान्
तं विघ्नराजं प्रणमामि नित्यम् || २५ ||

नामार्थयुक्तं कथितं प्रिये ते
विघ्नेश्वरस्यैव परं रहस्यम् |
सप्तत्रिनाम्नां हृदयं नरो यो
ज्ञात्वा परं ब्रह्ममयो भवेदिह || २६ ||