ಶ್ರೀ ವೇಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ತೋತ್ರಂ
ಕಮಲಾಕುಚಚೂಚುಕಕುಂಕುಮತೋ
ನಿಯತಾರುಣಿತಾತುಲನೀಲತನೋ |
ಕಮಲಾಯತಲೋಚನ ಲೋಕಪತೇ
ವಿಜಯೀಭವ ವೇಂಕಟಶೈಲಪತೇ || ೧ ||
ಸಚತುರ್ಮುಖಷಣ್ಮುಖಪಂಚಮುಖ
ಪ್ರಮುಖಾಖಿಲದೈವತಮೌಳಿಮಣೇ |
ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ ಸಾರನಿಧೇ
ಪರಿಪಾಲಯ ಮಾಂ ವೃಷಶೈಲಪತೇ || ೨ ||
ಅತಿವೇಲತಯಾ ತವ ದುರ್ವಿಷಹೈ-
-ರನುವೇಲಕೃತೈರಪರಾಧಶತೈಃ |
ಭರಿತಂ ತ್ವರಿತಂ ವೃಷಶೈಲಪತೇ
ಪರಯಾ ಕೃಪಯಾ ಪರಿಪಾಹಿ ಹರೇ || ೩ ||
ಅಧಿವೇಂಕಟಶೈಲಮುದಾರಮತೇ-
-ರ್ಜನತಾಭಿಮತಾಧಿಕದಾನರತಾತ್ |
ಪರದೇವತಯಾ ಗದಿತಾನಿಗಮೈಃ
ಕಮಲಾದಯಿತಾನ ಪರಂ ಕಲಯೇ || ೪ ||
ಕಲವೇಣುರವಾವಶಗೋಪವಧೂ-
-ಶತಕೋಟಿವೃತಾತ್ಸ್ಮರಕೋಟಿಸಮಾತ್ |
ಪ್ರತಿವಲ್ಲವಿಕಾಭಿಮತಾತ್ಸುಖದಾತ್
ವಸುದೇವಸುತಾನ ಪರಂ ಕಲಯೇ || ೫ ||
ಅಭಿರಾಮಗುಣಾಕರ ದಾಶರಥೇ
ಜಗದೇಕಧನುರ್ಧರ ಧೀರಮತೇ |
ರಘುನಾಯಕ ರಾಮ ರಮೇಶ ವಿಭೋ
ವರದೋ ಭವ ದೇವ ದಯಾಜಲಧೇ || ೬ ||
ಅವನೀತನಯಾ ಕಮನೀಯಕರಂ
ರಜನೀಕರಚಾರುಮುಖಾಂಬುರುಹಮ್ |
ರಜನೀಚರರಾಜತಮೋಮಿಹಿರಂ
ಮಹನೀಯಮಹಂ ರಘುರಾಮಮಯೇ || ೭ ||
ಸುಮುಖಂ ಸುಹೃದಂ ಸುಲಭಂ ಸುಖದಂ
ಸ್ವನುಜಂ ಚ ಸುಕಾಯಮಮೋಘಶರಮ್ |
ಅಪಹಾಯ ರಘೂದ್ವಹಮನ್ಯಮಹಂ
ನ ಕಥಂಚನ ಕಂಚನ ಜಾತು ಭಜೇ || ೮ ||
ವಿನಾ ವೇಂಕಟೇಶಂ ನ ನಾಥೋ ನ ನಾಥಃ
ಸದಾ ವೇಂಕಟೇಶಂ ಸ್ಮರಾಮಿ ಸ್ಮರಾಮಿ |
ಹರೇ ವೇಂಕಟೇಶ ಪ್ರಸೀದ ಪ್ರಸೀದ
ಪ್ರಿಯಂ ವೇಂಕಟೇಶ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಪ್ರಯಚ್ಛ || ೯ ||
ಅಹಂ ದೂರತಸ್ತೇ ಪದಾಂಭೋಜಯುಗ್ಮ-
-ಪ್ರಣಾಮೇಚ್ಛಯಾಽಽಗತ್ಯ ಸೇವಾಂ ಕರೋಮಿ |
ಸಕೃತ್ಸೇವಯಾ ನಿತ್ಯಸೇವಾಫಲಂ ತ್ವಂ
ಪ್ರಯಚ್ಛ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಪ್ರಭೋ ವೇಂಕಟೇಶ || ೧೦ ||
ಅಜ್ಞಾನಿನಾ ಮಯಾ ದೋಷಾನಶೇಷಾನ್ವಿಹಿತಾನ್ ಹರೇ |
ಕ್ಷಮಸ್ವ ತ್ವಂ ಕ್ಷಮಸ್ವ ತ್ವಂ ಶೇಷಶೈಲಶಿಖಾಮಣೇ || ೧೧ ||
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
೧. ಕಮಲಾಕುಚಚೂಚುಕಕುಂಕುಮತೋ...
ಕಮಲದಂತಹ ಎದೆಯುಳ್ಳ, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಮೈಯುಳ್ಳ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಲೋಕಪಾಲಕನಾದ, ವೇಂಕಟೇಶ್ವರನೇ, ನೀನು ವಿಜಯಿಯಾಗುವ.
೨. ಸಚತುರ್ಮುಖಷಣ್ಮುಖಪಂಚಮುಖ...
ನಾಲ್ಕು ಮುಖದ, ಆರು ಮುಖದ, ಐದು ಮುಖದ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಸಾರಸ್ವತ ರಕ್ಷಕನಾದ ವೃಷಭಾಚಲಪತಿಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
೩. ಅತಿವೇಲತಯಾ ತವ ದುರ್ವಿಷಹೈ...
ನಿನ್ನ ಅಸಹ್ಯ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಆದ ನೂರಾರು ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನನ್ನನ್ನು, ವೃಷಭಾಚಲಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.
೪. ಅಧಿವೇಂಕಟಶೈಲಮುದಾರಮತೇ...
ವೇಂಕಟಶೈಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ, ಉದಾರ ಚಿತ್ತರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವ, ಪರದೇವತೆಗಳಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಮಲೆ ಯಾರಿಗೆ ಒಲವು ತೋರಿಸಿದಳೋ, ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
೫. ಕಲವೇಣುರವಾವಶಗೋಪವಧೂ...
ಅನೇಕ ವೀಣೆಯ ಶಬ್ದದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕೋಟಿ ಗೋಪಿಕೆಯರಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಕೋಟಿ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಸಮನಾದ, ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಮಾನಿಯಾದ, ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ವಸುದೇವನ ಮಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
೬. ಅಭಿರಾಮಗುಣಾಕರ ದಾಶರಥೇ...
ಅದ್ಭುತವಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಾಶರಥಿಯೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ಧನುರ್ಧಾರಿಯೇ, ಧೀರನಾದ ರಘುನಾಯಕನಾದ ರಾಮೇಶನೇ, ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ದಯಾಸಾಗರನೇ, ಕರುಣಿಸು.
೭. ಅವನೀತನಯಾ ಕಮನೀಯಕರಂ...
ಎತ್ತರದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಸುಂದರವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿರುವ, ರಮಣೀಯವಾದ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನಾದ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮಹಾನ್ ರಘುರಾಮನನ್ನು ನಾನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
೮. ಸುಮುಖಂ ಸುಹೃದಂ ಸುಲಭಂ ಸುಖದಂ...
ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಉತ್ತಮ ಹೃದಯವುಳ್ಳ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ, ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ, ಸಹೋದರನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಬೇಗ ಸಾಯುವ ಬಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಮನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆಯವನನ್ನು ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
೯. ವಿನಾ ವೇಂಕಟೇಶಂ ನ ನಾಥೋ ನ ನಾಥಃ...
ವೇಂಕಟೇಶನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ನಾಥನಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ರಕ್ಷಕನಿಲ್ಲ. ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವೇಂಕಟೇಶನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹರೇ ವೇಂಕಟೇಶ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಪ್ರಿಯವಾದ ವರವನ್ನು ನೀಡು.
೧೦. ಅಹಂ ದೂರತಸ್ತೇ ಪದಾಂಭೋಜಯುಗ್ಮ...
ನಿನ್ನ ಪಾದ ಕಮಲಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ನಾನು, ನಮನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಂದು ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯಸೇವೆಯ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ನೀಡು, ಪ್ರಭೋ ವೇಂಕಟೇಶ.
೧೧. ಅಜ್ಞಾನಿನಾ ಮಯಾ ದೋಷಾನಶೇಷಾನ್ವಿಹಿತಾನ್ ಹರೇ...
ಅಜ್ಞಾನಿಯಾದ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು, ಹರೇ, ಶೇಷಶೈಲದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನೇ, ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸು, ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸು.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲಪಾಠ
कमलाकुचचूचुककुंकुमतो
नियतारुणितातुलनीलतनो |
कमलायतलोचन लोकपते
विजयीभव वेंकटशैलपते || १ ||
सचतुर्मुखषण्मुखपंचमुख
प्रमुखाखिलदैवतमौळिमणे |
शरणागतवत्सल सारणिधे
परिपालय मां वृषशैलपते || २ ||
अतिवेलतया तव दुर्विषहै-
अनुवेलकृतैरपराधशतैः |
भरितं त्वरितं वृषशैलपते
परया कृपया परिपाहि हरे || ३ ||
अधिवेंकटशैलमुदारमते-
र्जनताभिमताधिकदानरतात् |
परदेवतया गदितांनिगमैः
कमलादयितांन परं कलये || ४ ||
कलवेणुरवावशगोपवधू-
शतकोटिवृतात्स्मरकोटिसमात् |
प्रतिवल्लविकाभिमतात्सुखदात्
वसुदेवसुतांन परं कलये || ५ ||
अभिरामगुणाकर दाशरथे
जगदेकधनुर्धर धीरमते |
रघुनायक राम रमेश विभो
वरदो भव देव दयाजलधे || ६ ||
अवनीतनया कमनीयकरं
रजनीकरचारुमुखांबुरुहम् |
रजनीचरराजतमोमिहिरं
महनीयमहं रघुराममये || ७ ||
सुमुखं सुहृदं सुलभं सुखदं
स्वनुजं च सुखायममोघशरम् |
अपहाय रघूद्वहमन्यमहं
न कथंचन कंचन जातु भजे || ८ ||
विना वेंकटेशं न नाथो न नाथः
सदा वेंकटेशं स्मरामि स्मरामि |
हरे वेंकटेश प्रसीद प्रसीद
प्रियं वेंकटेश प्रयच्छ प्रयच्छ || ९ ||
अहं दूरतस्ते पदांभोजयुग्म-
प्रणामेच्छयाऽऽगत्य सेवां करोमि |
सकृत्सेवया नित्यसेवाफलं त्वं
प्रयच्छ प्रयच्छ प्रभो वेंकटेश || १० ||
अज्ञानिना मया दोषानशेषान्विहितान् हरे |
क्षमस्व त्वं क्षमस्व त्वं शेषशैलशिखामणे || ११ ||